komen, zich op Tidor versterkten, den Ternatanen het fort Gamma Lama afnamen, hen alom 

 verstrooiden en den koning gevankelijk wegvoerden. 



Die van Ternate, wiens konings zoon intusschen op 's Comp. schip West-Vriesland tot koning 

 was gemaakt, verzochten daarop van Bantam en Amboina de hulp der Nederlanders, van welke de 

 admiraal Matelief in het jaar 1607 gezonden werd, welke aldaar arriveerde, een fort op Ma- 

 lajoe exstrueerde, de verstrooide Ternatanen weder hij elkander verzamelde, en in de maand Mei 1607 

 een contract met den koning en zijn raad sloot, inhoudende onder anderen, om hen tegen de 

 Castilianen te verdedigen en dezelve te verdrijven, mits de nagelen alleen aan die van de 

 Nederlandsche Comp. afstaande tegen den daarop beraamden prijs , zonder dezelve aan eenige 

 andere natie te mogen verhandelen. 



Dit contract werd in de maand Julij 1609 tusschen den admiraal Frans Wittert en den ko- 

 ning benevens de edelen van Ternate niet alleen bevestigd, onder nadere belofte van den pri- 

 vatieven handel in nagelen voor de Comp., maar daarbij ook speciaal begrepen, Ternate met 

 haar geallieerden, als Ternate, Makjan, Motir, Soela, Kambello, Loea, Boero, Manipa, Cele- 

 bes, Manoei, Taffoerd, Pangasar, Sangir, Menado, Moro, Lololo, Gameanor, Seboewo, Gilolo 

 en andere eilanden en natiën, onder Ternate sorterende, die hun magt in handen der Hollan- 

 ders overgaven , en dezelve erkenden als een schutsel en beschermheer; 



En gevolgd door een eeuwig verbond, tusschen den koning van Ternate en den vice-admi- 

 raal Simon Jansz: 't Hoen ter eenre, en den koning van Batjan ter andere zijde, waarbij de 

 laatstgernelde zich verbond, even als die van Ternate de nagelen privatief aan de Comp. af te 

 staan, onder wederzijdsche belofte van bescherming. 



Bij contract van 26 Maart 1611 belooven de Senghadjies van Seboege enz. den Hollanders en 

 den koning van Ternate een eeuwige vriendschap en trouw, mitsgaders adsistentie tegen 

 de Portugezen en Spanjaarden. 



Den 2 den December 1613 bevestigt de koning van Batjan het contract met den vice-admiraal 

 't Hoen gemaakt, en zweert met zijne grooten de Comp. gebouw en getrouw te zullen blijven. 



Terwijl de Senghadjies van Makjan den 6 den Januarij 1613 nader met de Comp. contracteren, 

 onder anderen beloovende, om geen nagelen aan andeien dan de Comp. te verkoopen, en de 

 Comp. gebouw en getrouw te zullen blijven. 



Den S steu Augustus 1613 belooven de Senghadjies van Saboege nader den koning van Ternate 

 en de Comp. te gehoorzamen enz. en permitteren de Comp. forten naar genoegen te maken. 



Bij contract van den 15 den Julij 1625 tusschen den koning van Ternate en de Comp. wordt 

 op de sagoe-makerij en vervoer een pacht van 10 pCt. gesteld, de helft voor den koningen de 

 helft voor de Comp., alsmede op alle andere goederen, die, buiten Comp. dienst, met jonken, 

 korre-korren en andere vaartuigen aangebragt worden. 



In de voormelde contracten sedert eenige jaren successivelijk nu en dan eenige iniVactie ge- 

 maakt zijnde, zoo door het verkoopen van nagelen aan Tidorezen, Makassaren, Maleijcrs, Javanen 

 en andere vreemde handelaars, als voornamelijk door de stadhouders van den koning van Ter- 

 nate, door het opstoken en doen rebelleren van die van Hitoe, Loehoe en Kambello enz. in Am- 

 boina, tegen de Comp., schoon de Ternatanen zelfs in het eerste nog minen schenen te maken 



