gelijk blijkt uit het eerste artikel van 't contract met gend: koning in 't jaar 1667 gemaakt, 

 waarbij dezelve belooft de noten- en nagelboomen in zijn rijk vallende, in het bijzijn van Comp: 

 gecommitteerde, te zullen omslaan en ruïneren, zonder eenige weder aan te planten, zullende 

 ten dien einde de plaatsen, waar dezelve vallen, 's j aars gevisiteerd, en zwaar lijk gestrafd wor- 

 den, die eenige boomen hebben achtergehouden. 



Dat zij mede met geene natie, wie ook, zich in vriendschap zouden verbinden, en dus geen 

 buitenlanders op hunne stranden gedoogen. 



Dat zij niet zullen mogen varen met hunne vaartuigen buiten het Moluksche district, dan met 

 consent van den Gouverneur, beloovende de Comp: bij de observantie dezer artikelen, 's jaar s aan 

 hen eene vereering te doen van 3000 realen van achten, enz. 



De zaken der Spanjaarden eindelijk in de Molukken in 't geheel verloopende, en de koning 

 van Tidor dus door hen niet kunnende gemaintineerd worden , had de Comp : gelegenheid , op 

 den 10 den Febr: 1660, de drie hoofdkoningen der Molukken, Ternate, Tidor en Batjan, een 

 nadere unie en eeuwig verbond te doen sluiten. 



Waarbij gemelde koningen, ten overstaan van den Gouverneur der Molukken van wegen de 

 Comp: belooven, dat, zoo een van hen door eenige natie vijandig geattaqueerd wordt, zij elkander 

 onderling zullen helpen adsisteren. 



De landen, die ieder der drie koningen zullen toebehooren , worden specifiek verdeeld, indier- 

 voegen, dat onder den koning van Ternate zouden sorteren de plaatsen op Halmaheira, van 

 beoosten Dodingo en zoo vervolgens om tot bewesten Dodingo, en weder van daar zuidwaards 

 de plaatsen, welke den Tidorees van Vogaija tot den hoek van Jodie eigen zijn, uitgezonderd 

 de straat Patientie, tot Saija, en Maffa tot Wama inbegrepen, alsmede de eilanden Kajoa, 

 Makjan, Motir, Mauw en Talfourij. 



Onder den koning van Tidor, Tonieuw, Kaijassa en voorts Jodie, Sassij, Maidij, Waunua, en 

 van daar tot Goroa, Toggala, Foija, Weda, Maba, en verder tot Saffora, en Maratai, zoo 

 ook met de Pajooeën, of alle eilanden van dien, alsmede het district van Batjans koning, of 

 Lawue, Sembaki, oud Batjan, Salap, Matjoli, Woeijaroea, Tinangara, Piga radja, Boriobi 

 en Taspa. 



Bij dit contract worden de Papoesche eilanden in 't generaal onder den koning van Tidor ge- 

 steld, zonder dat dezelve speciaal gemeld worden, doch op de vraag van deze regering bij let- 

 teren van den 14 den Januarij 1671 vindt men aangeteekend, dat de Papoeën beginnen van den 

 hoek van Onin westwaards langs het land, doch dat de voornaamste eilanden bestaan in Wai- 

 gammo, Salawati, Batanta, Mesowal of Misool, Waigioe of Poelo Wardjoe. 



Vervolgens had de heer superintendent Speelman het geluk met ieder der drie gemelde hoofdko- 

 ningen afzonderlijk het zoo voordeelige contract van den jare 1667 op den 29 sten en 30 8ten Maart 

 en 12 April te sluiten. 



Bij hetzelve belooven dezelve, met confirmatie der vorige contracten, de specerijboomen te 

 zullen laten exstirperen, onder de bepaalde recognitiën. 



Alsmede, om ten geenen dage, onder wat pretext ook, in eenige van hunne landen te zullen 

 inlaten of admitteren, zonder expresse licentie der Comp: eenige Europesche of Indische 



2 



