13 



1728, waarbij dezelve belooven 's Comp: merkpilaar te planten, de specerijen te exstirperen, 

 tweemaal 's jaars te kruissen van den hoek van Patani tot den hoek van Bitjoli, als ook 

 rondom de Papoesche eilanden ter ontdekking der ongepermitteerde vaart. 



Welke artikelen sedert, bij een contract tusschen de Comp: met de Senghadjies van Maba, 

 Weda, Patani enz. met voorkennis van den Tidoreschen koning, den H den December 1734 

 niet alleen gerenoveerd werden, maar dezelve belooven daarbij ook nader, om de noten- en 

 nagelboomen alom te exstirperen, gelijk mede op het eiland Poelo Pisang, bij onwilligheid der 

 Waijgammers, dat geene vreemde natiën aan land zullen admitteren, eenig gesprek met dezelve 

 houden of contracteren, maar bij verschijning daarvan dadelijk aan den Gouverneur kennis geven. 



Ieder Senghadjie zal voortaan 50 en ieder Kimelaha rd: 24 van de Comp: ; s jaars genieten. 



Die verborgen specerij-boomen op afgelegen plaatsen aanwijst, zal een geschenk hebhen, met 

 verzwijging van zijn naam, van rd: 5 en meer, zoo het een groote quantiteit is. 



De continuële rooverijen zullen naar vermogen belet worden. 



De koning van Tidor en grooten stellen zich als guarandeurs van deze punten. 



De Senghadjies en Kimelahas, aan wie de jaarlijksche recognitie betaald zal worden, zijn 

 gespecificeerd, bedragende zulks 



voor die van Maba rds. 362 1 / 2 



,/ „ ,/ Weda „ 387V S 



en ,/ // ,/ Patani ' // 237 a / 2 



Uit dit aangehaalde blijkt- dus ten klaarsten, dat de Comp: door wettige contracten en ver- 

 bonden met de vorsten des lands, alom in da Molukken en derzelver ressort, een privatief regt 

 van vaart, handel enz. met exclusie van alle natiën bezit. 



Dat zij dat regt, in den beginne van haar aankomst, met een regtvaardigen titel heeft ver- 

 kregen, als zijnde ingeroepen door de vorsten des lands, om haar van de onderdrukkingen der 

 Portugezen en Spanjaarden, waarmede de Nederlandsche staat mede in oorlog was, te verlossen. 



Dat dit regt alstoen gestrekt heeft tot een recompens en schadeloosstelling, zoo voor de 

 vervolgens gepreesteerde diensten, als gemaakte zware ongelden. 



Dat de Comp: naderhand, gedeeltelijk door nadere contracten en koop, heer en possesseur is 

 geworden van diverse landen in de Molukken, en gedeeltelijk deze en gene, door een wettig 

 regt des oorlogs heeft overmeesterd, en door wettige acten van afstand in de possessie is ge- 

 confirmeerd. 



En dat zij eindelijk zich zoodanig door verbonden heeft verzekerd in haar privatief regt van 

 vaart en handel, dat zij niet alleen volkomen meester is van alle specerijen, en dezelve, 

 wegens de onbenoodigdheid laat exstirperen en ruïneren, opdat dezelve in geen vreemde han- 

 den geraken, maar ook het grootste regt heeft, om alle Europesche en Inlandsche natiën, met 

 lief of leed van deze vaart te weren, 't zij zelf, alzoo die landen haar in dien gevalle als 

 eigen toebehooren, of door den inlander, volgens de contracten, zijnde niet meer als regt en 

 billijk, dan dat de Nederlandsche Comp: al het voordeel, dat haar, door uitsluiting van 

 anderen, uit kracht der tractaten met den vorst des lands, competeert, komt te genieten, zonder 

 daarin door iemand, als met het uiterste onregt en geweld geturbeerd te kunnen worden of 



