14 



inbreuk te verdragen , en zulks te meer, omdat zij daardoor eensklaps zoo wel zoude verliezen 

 alle voordeden, die zij successief met zooveel moeite, kosten en arbeid verkregen heeft in de 

 Molukken, als dat bij een continuële postvatting van een Europesche natie, binnen kort haar 

 geheelen specerij handel infructueus gemaakt zoude worden, doordien men door geene middelen 

 vermogens zoude zijn te beletten, dat gend: natie niet van alom met specerijen voorzien zoude 

 worden, gelijk zulks vervolgens nader zal aangetoond worden, alsmede dat Salawati onder 

 deze contracten behoort. 



Naardien men, ten opzigte der exclusive contracten, op dezelve in vorige tijden wel eens heeft 

 willen empiëteren, even als of de Comp: daardoor hare betrachting kwam te maken, om alomme 

 een iedereen van den handel in Indië uit te sluiten, en dat er al vrij veel te zeggen zoude 

 vallen, om op fundament van dezelve iedereen geweldadig te weeren, zoo schijnt het hier niet 

 ondienstig, daaromtrent aan te merken, hoe onredelijk het zij, daaromtrent de Comp: hatelijk 

 te verklaren, als men aanmerkt, dat de andere Europesche mogendheden die gewoonte reeds 

 vroeg hebben geïntroduceerd, om zich den handel op deze en gene plaatsen privatief toe te 

 eigenen, en dus de effecten daarvan, of de uitsluiting van alle andere, zelfs met geweld te 

 exerceren. 



Indiervoegen heeft de koning van Portugal, bij het eerste verbond van bestand met den 

 Nederlandschen staat van den 12 den Junij 1641 in het ]6 dc artikel bedongen. 



De handelingen tot de wederzijdsche kwartieren in Brazilië, zullen een ieder in de 

 zijne gelaten worden, met exclusie van alle anderen; zelfs zullen de Portugezen van 

 dezen staat, noch de ingezetenen van dezen staat, die van de Portugezen mogen 

 frequenteren, ten ware men bij gemeen consent nader beraamde. 



Alsmede de koning van Spanje, bij het beruchte vredestractaat van Munster van den 30 sten 

 Januarij 1648, in 't 6 de artikel, nader geconfirmeerd bij het tractaat van den 26 sten Junij 1714, 

 bijzonder in het 31 ste artikel. 



Buiten dat, terwijl zelfs contracten van de eene Europesche natie, tot exclusie van andere 

 aangegaan, voor wettig worden aangezien, zoo moeten zekerlijk in deze gewesten mede, daar 

 zulke contracten gemaakt zijn, dezelve wettig opereren tegen andere, die ze mogten violeren, 

 te meer nog, wanneer zoodanige contracten gemaakt zijn door degenen, die door geene voor- 

 gaande contracten of conventiën verhinderd of niet ongewettigd zijn geweest, zoodanig contract 

 aan te gaan, en veelmeer nog, daar degene, die het thans violeren, geen conventie of contract 

 met die natie hebben of hebben kunnen. 



En het is daarenboven kenbaar, met hoeveel rigeur en strengheid de Engelschen haar priva- 

 tieve vaart en handel in de Barbados, Caribes, Nieuw-Engeland, en Virginiën, en andere 

 landen in America maintineren, dat zij zelfs geen Europesche natiën in die zeeën gedoogen. 



Zullende daarenboven hier beneden nader aangetoond worden, gelijk hiervoor reeds gebleken 

 is, dat desniettegenstaande de Comp. wel verre om zich in deze alleen te funderen op exclu- 

 sieve contracten, door vrij advantagieuser en voordeeliger artikelen haar wettig regt van priva- 

 tieve vaart en handel maintineert en defendeert. 



Doch om tot het 2 de punt over te gaan, betreffende een onderzoek; 



