16 



blijven conform de octrooien, daarvan gegeven of nog te geven, tot welker zekerheid dit trac- 

 taafc zal dienen, zullende onder hetzelve begrepen worden alle potentaten en volkeren, waar- 

 mede de heeren Staten Generaal, of hai'e Comp : onder de limiten van haar octrooi in vriend- 

 schap en alliantie staan, in dier voegen, dat dezelve blijven bezitten zoodanige heerlijkheden, 

 steden, kasteelen, sterkten, handel en landen in Oost-Indië, als thans hebben en bezitten, en 

 dat de Spanjaarden mede bij hare vaarten in dier voegen zullen blijven, als zij dezelve in 

 Oost-Indië alsnog hebben, zonder hen verder te mogen extenderen, gelijk mede de Nederlanders 

 zich van de frequentatie der Spaansche plaatsen in Oost-Indië zullen onthouden, zijnde het een 

 en ander nader geconfirmeerd bij het tractaat van vrede, commercie, en navigatie met gend: 

 koning van den 26 sten Junij 1714. 



Bij het contract met de republiek van Engeland, den 5 den April 1654 gesloten, wordtin art. 

 16 gecontracteerd, dat, zoo wanneer iemand tegen hetzelve iets mogt komen te misdoen , dit 

 verbond niet zal worden geïnterrumpeerd, maar tegen dengenen behoorlijk worde geprocedeerd, 

 en zoo geen satisfactie geeft binnen den tijd van 18 maanden, indien de infractie oostwaards van 

 de Kaap de Goede Hoop (dus in Oost-Indië) geschied mogt zijn, naar merite gestraft worden. 



In art. 24. Wanneer bij een van beide republieken of ingezetenen eenige schade is geleden, 

 contrarie de artikelen van dit verbond, of de gemeene regten, zal men niet tot represaille 

 overgaan, maar alvorens justitie, volgens de ordinaire wetten, worden verzocht. 



In art. 30. Om alle dissentiën, schaden enz. in Oost-Indië en elders, sedert het jaar 1611 tot 

 den 18 deu Mei 1652 te examineren en uit den weg te ruimen, zullen vier commissarissen 

 wederzijds worden benoemd, welke daaromtrent binnen drie maanden niet kunnende overeen- 

 komen, zo zullen gez: differentiën worden gesubmitteerd aan de arbitrage der protestantsche 

 cantons van Zwitserland, naar welker uitspraak beide partijen zich zullen moeten reguleren. 



De gend: commissarissen in Engeland de zaken geëxamineerd hebbende, is door dezelve den 

 10 den October daaraan uitspraak gedaan, en de Nederlandsche Comp: gecondemneerd in de betaling 

 van 8500 ^ sterling aan de Engelsche Comp:, en van 3615 aan de geïnteresseerden in de 

 bewuste zaak van Ambon, mitsgaders restitutie van Poeloe Rhun in den staat als het thans 

 was en bezeten werd. 



Schoon de differentiën dus bijgelegd waren, duurde het niet lang, of er ontstonden weder 

 nieuwe, doende de Engelsche Comp: en eenige particuliere geïnteresseerden aan hunnen pro- 

 tector in den jare 1657 en vervolgens hevige klagten tegen de Nederlandsche Comp:, met ver- 

 zoek van satisfactie en schadeloosstelling, mitsgaders effectuele middelen tot voorkoming van 

 inconveniënten in het vervolg, welke voor Hun Hoog Mog: gebragt zijnde, weder bij twee accoor- 

 den van den zes en zevenentwintigsten Februarij 1659, door mediatie der hooge magten zijn 

 bijgelegd, in dier voegen dat de Nederlandsche Comp: aan de Engelsche zoude moeten betalen 

 50375 ponden sterling. 



Vervolgens werd bij het tractaat van vriendschap, met den koning van Engeland te Whitehall 

 den ll^ 11 October 1662 gesloten, beloofd: 



Art. 3, dat de koning en de staten niets zouden doen, ondervinden of handelen tegen den een 

 of des anderen onderdanen in eenige plaatsen, of landen, zeeën, havens, districten, baaien enz. 



