17 



onder de heerschappij van den een of den ander staande, maar zulks in allen gevalle tegen- 

 gaan en beletten. 



Art. 12. Het zal aan de onderdanen van Zijne Majesteit en de inwoners van de rijken 

 en landen, onder zijne gehoorzaamheid, noch aan de inwoners en onderdanen van den Staat, 

 gepermitteerd zijn, ter zee of te land, onder eenig pretext of schijn, iets vijandigs of met 

 geweld de een tegen den ander te ondernemen of doen , enz. 



Art. 11«. Zoo iemand van de inwoners of onderdanen van de eene of de andere zijde, 

 tegen dit verbond, of eenig lid van hetzelve, iets komt te doen of ondernemen, ter zee of 

 te land, zal tegen denzelven worden geprocedeerd, als bij het vorige tractaat van 1651 is 

 beraamd. 



Bij art. 15 beloven de Staten het eiland Rhun, aan den koning, of die daartoe van Zijne 

 Majesteit brieven heeft, te zullen restitueren, zullende door de restitutie van het gend. eiland, 

 alle actiën en pretentiën, die de onderdanen van de eene of andere zijde vermeenen te hebben, 

 Avegens schade, injuriën en offensiën, elkander in Indië aangedaan, en in Engeland voor den 

 10 den Januarij 1658/9 bekend, ophouden, uit en te niet gedaan zijn, maar alle schaden, offen- 

 siën, injuriën en onkosten wederzijds aangedaan enz. na den 10/20 sten Januarij 1658/9 zullen 

 gesubmitteerd worden aan het examen, de arbitrage en decisie van .commissarissen. 



NB. als in den jare 1651, excepto, dat aan de Zwitsersche cantons de superarbi- 

 trage niet wordt gedeferecrd. 

 Hierop volgde, na den oorlog in het jaar 1665, het tractaat van Breda, gesloten den 31 stea 

 Julij 1667. 



Waarbij in 't 3 de artikel alle offensiën, injuriën, schaden en verlies, wederzijds, gedurende 

 dezen oorlog of voor dezen, in eenige verleden tijden, uit wat oorzaak of pretext ook, geleden, 

 worden vergeten, en ten eenemaal uit de gedachten gesteld, even alsof dezelve nooit waren 

 voorgevallen. 



Doch, opdat de vrede op vaste en onwrikbare gronden mag steunen, en alle oorzaken van 

 oneenigheden afgesneden worden, is daarenboven vastgesteld, dat iedere partij, met volkomen 

 regt van hooge heerschappij, eigendom en bezitting zal houden en bezitten in het toekomende, 

 alle landen, eilanden, steden, forten, plaatsen en koloniën, zooveel als ieder, gedurende dezen 

 oorlog of voor denzelven, te eenigen tijd herwaards, door geweld en wapenen, of op eeniger- 

 hande wijs van te voren zijn tegenpartij heeft afgenomen of onthouden , en dat in dier voegen, 

 zooals hij dezelve op den 20 sten Mei pass , geoccupeerd had, en bezeten heeft, geene derzelver 

 plaatsen uitgezonderd. 



NB. Dit ziet dus natuurlijk op Oost- en West-Indië , wijl hierover in Europa 

 geen dispuut kon vallen, en voornamenlijk op Poeloe Rhun, 't geen, door ons bevo- 

 rens aan de Engelschen ingeruimd zijnde, in dezen oorlog weder door de onzen 

 heroverd was. 

 In art. 5 worden alle actiën en pretensiën, hoedanig dezelve mogen zijn, of op wat wijze 

 dezelve door eenig tractaat en bijzonder door dat van 1662, art. 15, gerestringeerd, gecircum- 

 scribeerd, gedefinieerd, en gereserveerd zijn, en waarover de een den ander zoude willen inten- 



