19 



den voltrokken, zullen de punten in kwestie worden gelaten ter arbitrage van de koningin 

 van Spanje, om dezelve door elf commissarissen te decideren binnen zes maanden. 



Dit tractaat van commercie is gesloten te Londen, den l sten October 1674, om, volgens het 

 8 ste artikel, te water en te land, in alle deelen der wereld onderhouden te worden. 



Wordende in het l 3te artikel bedongen, dat het den wederzijdsche onderdanen vrij zal staan, 

 met alle vrijheid te varen, handelen en alle koopmanschap te drijven, in alle koningrijken, land- 

 schappen, en staten, welke in vrede, vriendschap en neutraliteit zijn, of hierna mogten komen met de 

 eene of de andere partij, zonder op pretext van eenige hostiliteit, of tweedragt der eene partij 

 met gezegde prinsen en volkeren, waarmede de andere in vrede en vriendschap is, in haar 

 navigatie of commercie eenigzins verhinderd, of gemolesteerd te worden. 



In art. 16 wordt besloten, dat dit tractaat door wederzijdsche Comp : van Oost- en West-Indië, 

 aan de gouverneurs en oppersten van hare koloniën en plaatsen zal worden gezonden, om van 

 hen en alle andere binnen hunne heerschappijen, onderhouden te worden. 



Hieruit blijkt dus, dat de eene en andere partij vrij acces heeft tot zulke plaat- 

 sen, waarmede dezelve in vrede, vriendschap en neutraliteit is, hetgeen men van 

 prinsen en volken, exclusieve contracten aangegaan hebbende, niet kan zeggen, ver- 

 klarende Heeren Meesters, bij missive van den 10 den Mei 1675, dat dit tractaat zoo 

 binnen als buiten Europa plaats heeft, alsmede de twee artikelen of acten, bij Hun 

 Hoog Mog: geapprobeerd, alleen op deze Comp: reflecterende. 



In den jare 1675 is eene conventie gemaakt, waarbij over het beslissen van differentiën, 

 vallende over prretense verongelijkingen en schaden, dewelke de eene Comp: der andere in 

 lndië zoude mogen aandoen, verdragen is, hoe en op wat wijze dezelve te termineren. 



Verder werd bij het tractaat van vrede, tusschen den koning van Frankrijk en den Staat, 

 gesloten den 10 dei1 Augustus 1678, in art: 7 bedongen, dat ieder zal behouden en bezitten 

 de landschappen, steden en plaatsen, landen, eilanden en heerlijkheden, zoo binnen als buiten 

 Europa, dewelke dezelve tegenwoordig heeft en bezit, zonder daarin getroubleerd of gemoles- 

 teerd te worden, direktelijk of indirektelijk. 



lu art: 17 conveniëert men wederzijds, dat de koning van Engeland met zijne koningrijken 

 speciaal zal worden begrepen in dit tractaat, in den besten vorm, als doenlijk. 



Nadere en specialer bepalingen vindt men bij de volgende of vorige tractaten tusschen de Eu- 

 ropesche mogendheden, rakende de vaart en den handel op lndië, niet aangeteekend; echter is 

 uit de geallegeerde passages af te nemen, dat de wederzijdsche potentaten in Europa voor 

 hunne compagniën successief bij het sluiten van vrede en het maken van contracten gezorgd 

 en derzelver interest waargenomen hebben, gelijk uit de verbalen van het verhandelde, voor- 

 namenlijk tusschen de ambassadeurs van den koning van Engeland en den Nederlandschen 

 Staat, zoo in de voorleden als deze eeuw, klaarder consteert, waarbij men ieder wel deug- 

 delijk bij zijn wettige regten en possessiën heeft gemaintineerd, zonder daarvan ooit te desis- 

 teren, met allegatie op deze en gene der hiervoor aangehaalde artikelen der tractaten, het- 

 geen ook wederzijds tot dusverre heeft plaats gevonden. 



Want uit wat regt hebben de Engelschen in de vorige eeuw zoo menigmaal gedrongen op 



