24 



//vernielen, wijl men te overvloedig voorzien werd, mitsgaders hier en daar forten aan te leg- 

 z/gen om den vreemden handel te beletten." 



En bij missive van den 25 3totl November van gend: jaar herhalen de Heeren M rs de vorige 

 recommandatiën onder bijvoeging: 



z/Het principale en hoofdpunt van onzen handel is, alle vreemde natiën, wie het ook mogten 

 z/Zijn, die ons den handel in de Molukken, Banda en andere plaatsen, daar wij forten en comp- 

 z/toiren hebben, willen bederven, daaruit te houden, en dus na vriendelijke waarschuwing, 

 z/liet middel der wapenen daartegen te gebruiken, en hen met geweld te doen vertrekken, 

 ,/zonder daarin langer te simuleren of civiliseren, als voor dezen gedaan is, alzoo verdere 

 z/Conniventie de ruïne der Comp: zoude medebrengen." 



Zijnde dit weren van alle vreemde natiën, inzonderheid Engelschen, genoegzaam in alle 

 brieven gerepeteerd. 



De Hooge Regering intusschen om politieke consideratiën eenige conniventie gebruikt heb- 

 bende omtrent de Engelschen, zoo reprocheren de Heeren M'' s dit gedrag hevig bij missive 

 van den 12 den April 1617, zeggende: 



z/Met droefheid gezien te hebben dat men, niettegenstaande hunne vorige orders en de mannelijke 

 //ïesolutiën van den Generaal Reijnst ter uitwering van alle vreemde natiën uit de Molukken, 

 //gedoogd had, dat de Engelschen eenige communicatie met de Ambonezen hadden gehouden, 

 /,-en de reden, waarom men hen niet met geweld uit de Oostersche provinciën gedreven en 

 z/hunne schepen in Loehoe en Kambello aangetast had, onder hevige reprochiën en aantooning , 

 //dat men zonder eenige beduchting van nadeelige gevolgen in Europa, hen onder 's vijands 

 //forten aangetast en belet moest hebben met onzen vijand (de Spanjaarden) te handelen, door 

 z/het voorzien van ammunitie, vivers enz. voor nagelen, en dat zulks noch tegen het natuur- 

 lijke, noch tegen het burgerlijke streed, met verdere order, om allen toevoer en commercie 

 z/der Engelschen en anderen, bijzonder aan en met onze vijanden, na voorafgaande insinuatie, zoo 

 z/de tijd zulks lijden mag, met geweld te beletten, alsmede, zoo met geweld of vriendschap, 

 z/van onze vrienden en bondgenooten of onze vijanden specerijen in de Moluksche, Amboine- 

 z/sche, Bandaresche of daaromtrent gelegen eilanden komen koopen en daardoor onze contracten 

 //vruchteloos maken." 



En hiertoe waren de Heeren M rs te meer geregtigd, omdat zij, volgens missive van den 

 31. sten October 1617, hunne vorige orders en resolutiën aan Hun Hoog Mogenden hebbende ge- 

 communiceerd, daarop een approbatoire acte hadden bekomen, zendende tevens over een pro- 

 ject-insinuatie en protestatie tegen de Engelschen, indien dezelve eenige revenge mogten nemen 

 wegens hunne geleden schade op Poelo Rhun, op 's Comp: forten, schepen en goederen, geiippro- 

 beerd door Hun Hoog Mogenden den 25 steu Mei 16 IS, onder anderen behelzende, om van hunne 

 voorgenomen en aangevangen procedures tegen ons in de Molukken, Amboina en Banda te 

 desisteren, en de geoccupeerde plaatsen in Banda te ontruimen, of bij refuus, dat daartoe 

 door magt, op order van den Souverein, geconstringeerd en alle hunne plaatsen, schepen enz. 

 aangetast zouden worden. 



Stemmende daarmede volkomen overeen het 35 &te art: der instructie voor den Gouverneur 



