31 



,/in hun land alleen met uitsluiting van alte andere natiën gelieven te vergunnen, wij kunnen 

 //niet zien, of wij hebben reden zoodanig contract met hen aan te gaan; die vorsten kunnen 

 //daarop andere natiën, na ons komende, met regt afwijzen, en die zijn en blijven dan daar- 

 z/van gefrustreerd, te weten, zoo de vorsten hun woord houden; doen zij het niet, hebben wij 

 z/wel geen regt tegen dien derden, om hem daar van daan te weren, of de tin door hem ge- 

 z/kocht, hem af te nemen, ten ware wij bij of door dien vorst daartoe speciaal bij contract 

 v waren geautoriseerd, namenlijk om den tin bij een derde, tegen dat contract genegotiëerd, in 

 z/dien vorst zijn land te vindiceren, of naar ons te mogen nemen, of zoodanigen handel feitelijk 

 z/te beletten; doch, ofschoon die magt door dezen en genen van die vorsten aan ons zoude mogen 

 // wezen, of nog worden gedefereerd, en dat hetgeen men uit kracht van dien zoude mogen 

 z/komen te doen of in 't werk te stellen, tegen allen en een iegelijk, zeer wel zoude kunnen 

 //worden gedefendeerd, gelijk als zulks, volgens het natuurlijke en aller volkeren regt, ook in 

 z/geen controversie zoude kunnen worden getrokken, zoo zal evenwel het uiterste regt niet 

 //dienen te worden gebruikt, maar contrarie met alle omzigtigheid daarin gehandeld; want in 

 z/het regard van zoodanigen, die magtiger zijn, zouden nu en dan andere speculatif'n kunnen 

 // vallen, niet voor zooveel als het regt belangt, — want zulks is in 't breede gededuceerd en 

 //geadstrueerd, in de notulen gehouden van 't gepasseerde in Engeland in het jaar 1674 en 1675, — 

 z/maar omdat het juist niet altijd dienstig of oorbaar is, zich daarvan te bedienen, met kwali- 

 z/ficatie aan de Hooge Regering, om daarin te doen en te handelen, als naar gelegenheid van za- 

 kken en tijd het convenabelste geoordeeld zal worden." 



Dus mede onder de materie van Malabar bij brief van 23 Januarij 1681: //Om de Euro- 

 vpesche natiën uit alle havens van Malabar te houden, weten wij niet hoe, of waarmede 

 //zulks zouden kunnen defenderen en goedmaken; want de exclusieve contracten, die wij met de 

 z/vorsten hebben gemaakt, schijnen ons niet toe, dat ons tot voorschreven regt zijn gevende." 



Uit welke passages dus klaar consteert, dat in en door deze moderatie, omtrent het gebruik 

 van ons regt, uithoofde van exclusieve contracten, in geenen deele kan impiëteren op onze 

 gemaakte verbonden met de vorsten in de Molukken en de Oostersche provinciën, of onder- 

 stellen, dat daaruit aan dezelve, als zoo advantageus, ampel en duidelijk zijnde, eenige preju- 

 dicie, omtrent derzelver maintenue, toegebragt zoude kunnen worden, gelijk daarom ook altoos 

 de intentie en strikte order der Heeren M rs is geweest, om de laatstgemelde tegen een ieder 

 naar rigeur te maintineren en te executeren, waartoe de Comp: door den gemaakten vrede en het 

 sluiten van een voordeelig contract met den Makassaar in den jare 1660, eindelijk volkomen 

 in alle Oostersche provinciën de handen ruim gekregen heeft en volkomen in staat is geraakt. 



Doch om van deze uitweiding weder tot een vervolg te keeren in 't aanhalen van de orders 

 der Heeren M rs , zoo schrijven dezelve bij missive van 18 September 1662: //het uitroeijen der 

 //nagelen op verboden plaatsen is te meer noodig, wanneer de Engelschen zich mede in de 

 ,/Oostersche kwartieren mogten beginnen te nestelen, met order om hen uit alle plaatsen te 

 //houden, waar wij het gezag hebben, hetzij haar zulks lief of leed mogt wezen." 



Bij missive van den 23 5tcn April 1665 recommanderen de Heeren M rs „om op plaatsen, die 

 //buiten ons gebied liggen, de nagelboomen te destrueren, voornamenlijk wijl de Franschen 



