34 



z/dat zulks alom tegengegaan zal moeten worden, en op de beleefdste wijze belet in woorden, 

 ff en zoo daaraan niet defereren, bij schriftelijke insinuatiën en protesten, en zulks niet hei- 

 opende , gebruikt zullen moeten worden de middelen, die God ons gegeven heeft." 



In dien tijd een Engelsch fregat van 36 stukken kanon over Macao tot Mindanao verschenen, 

 doch zonder verder iets nadeeligs te verrigten, weder verdwenen zijnde, zeggen de Heeren M rs 

 bij missive van 6 October 16S8: //wijl zulks bedenking baarde, overal op de boede te zijn en acht 

 „te geven, dat geen specerijen vervoeren, en verder te informeren, zoo daar weder verschijnen , 

 //wat zij aldaar verrigten;" dus mede bij brief van den l sten December van genoemd jaar, schoon 

 aldaar als roovers beschreven worden, die het op onze specerij-schepen gemunt hebben; wijl de 

 Engelschen echter aldaar sedert een schrijven achtergelaten hadden, zoo recommanderen de 

 Heeren M rs nader bij letteren van den 20 sten September 1689, om zich daarop te informeren, 

 onder remarque, dat die natie aldaar niet, diende te nestelen, en bij brief van den 27 sten Junij 

 1691: //bet verblijf der Engelschen op Magindanao, zoo digt bij en onder onze bezetting, geeft 

 //bekommering; dus geapprobeerd het zenden derwaards van twee jachten , om informatie van 

 /-hun bedrijf te nemen, schoon door het slecht gedrag van ons volk kwalijk is uitgevallen; 

 z/het zoude niet ondienstig wezen, zoo wij daar post konden vatten en een bezetting laten, te 

 z/meer de koning van Candhaar van de zuidkant van Magindanao, de bogt van Butuan, Seran- 

 jr/gani enz. ons bij een acte heeft opgedragen; want dat de Engelschen zich daar zouden hebben 

 z/ternedergezet om koelit lawang of wilde kaneel, heeft geen schijn, dus de zaak te onder- 

 z/zoeken en de middelen te gebruiken, dat zich niet verder stabileren, zijnde een zaak, die 

 z/geen uitstel kan lijden." 



Doch np het berigt dat de Engelschen van het concept, om zich daar te stabileren, schenen 

 afgegaan te zijn, zoo gelasten de Heeren M rs bij missive van den 17 aen Augustus 1691: ,/om 

 z/op Magindanao geen kosten meer te doen, nu de Engelschen daar niet meer vernomen wor- 

 z/den, onder eene recommandatie nogtans, hen continuëel te observeren, zoo aldaar weder 

 //mogten verschijnen, wijl die nabuurschap ons niet veel goeds zoude doen." 



Tot hiertoe waren de nu en dan getenteerde ondernemingen, tot onderkruiping van 's Comp : 

 privatief regt op de specerij-eilanden van geen belang geweest of vruchteloos uitgevallen, doch 

 in dezen en den volgenden tijd scheen het aan den kant der Engelschen , die zeer ontevreden we- 

 gens hun delogement van Bantam , zonder het noch door geweld noch protestatiën en hevige 

 klagten, in eeniger wijze naar hun zin te kunnen krijgen, met meer ernst en vigeur onder- 

 nomen te zullen worden; ten minsten de Heerengemagtigdenuit.de XYIIen schrijven bij missive 

 van den 3 deu April 1697: //volgens secreet narigt uit Engeland, waren 160 kooplieden bezig, 

 z/een kas te formeren van geld, ter equipagie van zes schepen naar Indië, alleen ballast- 

 z/scheeps, mitsgaders van kost, drank en genoegzame contanten, en voorts van bekwaam volk 

 //voorzien, om te gaan naar Ceylon en de verdere plaatsen, de specerijen uitleverende, den 

 ,/inkoop daarvan te doen, en vervolgens weder naar Engeland tei-ug te keeren, met intentie, 

 i/ora ons dien handel voort te ontzetten, en zulks in revenge van het werk van Bantam, zul- 

 lende de Heeren M rs orders geven, hoe de Hooge Regering zich deswegen zal gedragen. 



Gevende de Heeren M rs bij latere missive van uit . April kennis, dat deze tijding nader uifc 



