38 



z/en periculen weder van daar zouden zijn te verdrijven, en waaruit oneindige moeijelijkheden 

 z/en ongemakken zouden kunnen voortkomen, ongelijk grooter, dan dat men hen in den beginne 

 z/van daar komt te weren en te verdrijven. Echter, wijl de regering met die schrupel toont 

 //bevangen te zijn of bedenkingen te hebben, zoo ordonneren de Heeren M rs bij dezen, dat de 

 i/regering bij aankomst van Hnropesche natiën in aie geivesten , haar zal doen aanzeggen, dat zij zich 

 t/daar van daan zullen hebben te retireren, zonder ergens voet aan land te zetten, en zoo zij dat echter 

 i/Jcomen te doen, tegen haar wettelijk te protesteren , en indien zij desniettegenstaande komen voort te varen, 

 i/en zulks daartegen in te dringen, en ons in onze possessie te iurberen, dat men, om dat tegen te gaan, 

 i,zal hebben te gebruiken, die magt en dat vermogen, dat men in handen zal hebben, daarin mede opvol- 

 ogende hetgeen niet alleen de Engelschen, maar ook de Franschen en Spanjaarden ,Hn de West-Indië en 

 ,/die gewesten, daar zij hunne koloniën en etablissementen hebben, dagelijks pracliseren , waartoe de Heeren 

 //M rs het der regering aan bekwame schepen , matrozen en soldaten, idem scheepjes en fregatten, 

 ,/om die natiën alom te observeren, niet zullen laten ontbreken. 



z/En wijl het zoude kunnen gebeuren, dat tegen alle gebruikte prsecautiën hier of daar kwa- 

 //men aan te landen of trachten in te boren, zullen de oude plakkaten, houdende verbod, dat 

 //niemand aan hun boord zal mogen varen, koopen of verkoopen, op zekere hooge poene, wor- 

 z/den gerenoveerd, zelfs ook niet met hen in eenig gesprek te komen." 



Wijders schrijven de Heeren M r3 bij missive van den 23 sten Junij 1700, onder Amboina: 

 //Nopens den indrang der vreemde Europeanen, hebben wij ons jongst genoegzaam verklaard, en 

 z/renvoijeren ons daaraan, in verwachting van een complete executie, wijl daaraan het wel- 

 z/wezen der Comp : of de ruïne afhangt"; vervolgende: 



z/Uit de vraagpunten van een matroos op het Engelsch schip the Resolution, Robbert Bou, 

 z/bleek dat die bodem van Batavia naar de Oost was gestevend, en in dien oord getracht had 

 //nagelen in te koopen, waaromtrent men aanmerkt, dat men op Batavia zoo faciel niet geweest 

 z/moest zijn om hen van het noodige te voorzien, en dus zelf een mes in de handen te geven 

 ,/Om der Comp: de keel af te snijden, wijl bij het ontstaan van dat gerief, die voyagie mogelijk 

 z/geen gevolg zoude hebben gehad, en schoon ze vruchteloos was uitgevallen, nam zulks niet 

 z/weg het gevaar, dat men hen dus in hun dessein stijft/'' 



En bij gemelden brief onder de materie van Ternate: 



z/Het weder bezetten van sommige plaatsen bij den Bataviaschen brief vermeld, wordt geappro- 

 z/beerd, om anderen van daar te weren." Gelijk mede onder de materie van Ceylon: //Ten 

 //regarde van den indrang van eenige vreemde Europesche natiën in landen of plaatsen, waar 

 z/wij door eigendom zijn gezeten of door possessie bevestigd, en waar dezelve door geweld zouden 

 z/zoeken in te dringen, zulks insgelijks voor geweld aan te zien, en het daarvoor opnemen, 

 z/wanneer zij tegen onzen wil en dank, al was het onder een beleefden schijn van vriendschap, 

 z/zouden willen voet aan land zetten, of zich zonder op onze protestatie acht te slaan, daar ter 

 //neder slaan en trachten te etablisseren, wanneer onze order is, om geweld met geweld tegen 

 z/te gaan, en daartoe zich te bedienen van zoodanige middelen, als der Hooge Regering van God 

 z/en de natuur in handen zijn gesteld, en tot maintien van 's Comp: zoo dier verkregene pos- 

 z/sessiën en prerogatieven dienstig geoordeeld worden, hetwelk, als een punt van bijzondere 



