40 



echter tot eenige feitelijkheden of aggressie te komen, maar inmiddels de hulp des 

 konings te verzoeken, om hen door het onttrekken van den toevoer van levens- 

 middelen tot vertrek te noodzaken, met bijvoeging van een ampel raisonnement, hoe- 

 zeer ; s konings vriendschap daartoe te stade komt, enz.; 

 /»dat onze meening en intentie niet in allen deele conform ons vorig schrijven is begrepen; 

 //want of wel bij de Hooge Regering distinctie wordt gemaakt tusschen zoodanige plaatsen of 

 //havens, die de Comp: eigen zijn en alwaar zij door eene dadelijke possessie is gevestigd, en 

 z/tusschen diegene, die de vorst bezit en in eigendom heeft behouden, en waaromtrent zich 

 //maar heeft verbonden om anderen van daar te houden, en alleen Comp: schepen in zijne 

 //havens te admitteren, enz., zoo oordeelen wij echter, dat bij zoodanige onverhoopte voorvallen, 

 z/de middelen en orders bij voormelde missive van 22 October 1700 veel te slap en geenszins 

 z/van die kracht zijn, om zoodanig dessein af te weren; want in onze orders geen distinctie 

 z/wordt gemaakt tusschen zoodanige plaatsen, die wij reëelijk bezitten, en ons eigen zijn, en 

 //zoodanige, die maar bij exclusieve contracten, om anderen van daar te houden, aan ons zijn 

 //•verbonden, in zooverre wij die niet feitelijk zouden mogen tegengaan, als men bevindt, dat 

 z/onze woorden en schriftelijke protestatiën niet komen te gelden, of dat men van die koningen 

 z/Cn vorsten, met wie wij voornoemde contracten hebben aangegaan, geen genoegzame hulp 

 //of adsistenüe heeft te verwachten, hetzij door derzelver onmagt of ongenegenheid, om het 

 //effect van voornoemde contracten te presteren; in zoo een geval spreekt het van zelf, dat wij 

 //alsdan zoodanige potentaten tot het voldoen van hun verdrag moeten houden, bijspringen en 

 z/inet magt als auxiliairen adsisteren , alles op en onder hunnen naam (hetwelk het veiligste is) 

 //uitvoerende, of hen onder de hand versterkende, gelijk zulks duidelijk uitgedrukt staat, en 

 z/bij de Hooge Regering begrepen is in hare brieven van 14 December 1684, 27 .Tunij én 2 J-ulij 

 1/1685, naar Amboina en Banda geschreven, en geapprobeerd bij die der Heeren M rs van den 

 , ; lG dei1 November 1GS7 en aparte van den 25 stcn October 1686 en 15 November 1687, item 

 z/25 April 1698, en waarbij de Heeren M rs alsnog persisteren, ten blijke, dat wij ons zelven 

 /,in alle manieren in onze verkregen possessiën en voorregten rigoureuselijk moeten maintine- 

 z/ren, zonder den minsten indragt te gedoogen of het op anderen te laten aankomen, als wij daar- 

 z/toe zelf in staat zijn en het regt voor ons hebben." 



Rij missive van den 2 den Julij 1703, onder de materie van Banda, drukken de Heeren M rs 

 zich dus uit: //Bij de instructie van den afgeganen Gouverneur Cojet, ook bij andere papieren, 

 //zoo hier als elders op plaatsen, daar wij door eene lang verkregen possessie gevestigd zijn, 

 z/veel van de exclusieve contracten gesproken, en dezelve gesteld wordende, als een grondslag 

 //om ons daarop te maintineren en anderen van daar te weren, zeggen de de Heeren M rs dat 

 //raisonnement al vrij zwak, en niet krachtdadig genoeg te zijn, buiten dat het dikwijls niet 

 //tijdig of altijd wel te pas gebruikt wordt, en vermeenen , dat men 's Comp: verkregen prse- 

 z/rogatieven en bezit, zoo hier als elders, daar het van hetzelfde aanzien is, op bondiger en 

 //veiliger fundamenten behoorde vast te maken en maintineren, en ons eenlijk maar op de 

 //possessie hebben te beroepen, zonder dat wij gehouden zijn met anderen, die ons daarin zou- 

 //den willen turberen, te disputeren, of en hoedanig regt van eigendom wij daar zijn hebbende, 



