58 



8°. Indien daarop antwoorden, zal men bij vorm van repliek daartegen ageren, zonder meer. 



9°. In zulk een geval zal men de inlanders tot hun eed en pligt aanmanen om geen com 

 mercie niet de vreemden te houden. 



10°. Aan geen ingezeten of vreemdeling mag toegestaan worden, op zware straffen, om met hen 

 te converseren; doch deze order werd veel te slap geoordeeld door de Heeren M rs bij missive 

 van den 30 sten October 1699, onder betooning van hunne verwondering over de aanschrijving, 

 om lot geen extremiteiten te komen, bij indring van vreemde natiën, gevende nadere bevelen, hoe zich 

 te gedragen, gelijk hiervoren reeds is genoteerd. 



De Engelschen op Magindanao een schrijver met een sch'.iftelijk berigt nagelaten hebbende, 

 schenen hun geformeerd dessein te willen voortzetten, ten minste de prreparaLiën in Engeland 

 van de jaren 1693 en 1699, gaven aanleiding, om zulks te moeten onderstellen, en werd het 

 Engelsche schip the JResolution in den jare 169S in de Ambonsche kwartieren ontdekt, hebbende 

 intentie gehad specerijen aldaar in te koopen , «schoon die van genoemden bodem daarin door de 

 Ambonsche ministers, door het zenden van gecommitteerden verhinderd zijn geworden, welker 

 instructie echter door de Heeren M rs bij missive van den £2 sten Junij 1701, evenals door de 

 Ilooge Regering zeer geïmprobeerd is, om derzelver slappe behandeling, volgens het reeds ge- 

 noteerde hiervoren onder de patriasche orders. 



Mede was in dien tijd een zeker Engelsch schip in de Bandasche kwartieren verschenen en 

 had Kisser aangedaan, doch was van daar weder schielijk vertrokken, waarom de Heeren M ,s , 

 bij missive van den 23 ste!1 Junij 17 00, approberen het bezetten der Zuidwester-eilanden Wetti, 

 Lctti en Damme, wijl het voorval van dat schip zulks noodzakelijk had gemaakt. 



In deze kommerlijke tijden, waarin door 's Co nip: competiteuren zoo sterke toeleg gemaakt 

 werd op den specerijhandel, vonden Hun Hoog Edelen goed, naar Ternate te gelasten, in den 

 jare 1700, om deze en gene plaatsen weder in possessie te nemen, als het veiligste middel 

 zijnde, om anderen te weren, zijnde weder een voijagie in dien tijd ondernomen naar Magindaniio, 

 om te ontdekken wat aldaar omging, doch niets bijzonders ontwaard als dat aldaar geen spe- 

 cerijen groeijen, gelijk men scheen te suspectcreu. 



In A°. 1700 waren de Engelschen op Noesa Foedi of Poeloe Pisang, omtrent de kust van 

 Nieuw-G uinea gelegen, aangeweest, doch door den inlander met geweld afgewezen, als ook op 

 Tirnor het Engelsche schip Roluca, hetgeen door de bedienden, volgens de order der Hooge 

 Regering behandeld en afgewezen zijnde, de approbatie der Heeren M rs , bij letteren van den 

 21 sten Junij 1702, wegdroeg. 



In den jare 1702 was, volgens de daarvan ingekomen rapporten, ter evengenoemde eilanden 

 weder een Engelsch schip verschenen, welks opperhoofden naar nagelen en noten gevraagd 

 hadden, alsmede of aldaar geen Obische of Batjansche vaartuigen aangeweest waren, doch ge- 

 noemde Engelschen door de Bandasche ministers vernomen zijnde, werd een bezending van 

 vier sterk bemande cbialoupen derwaarts gezonden, met een finale order, om geene middelen 

 ter verovering van dien zwerver onbezocht te laten, doch door de Keffingers van deze armature 

 te°"en hen onderligt zijnde, was dezelve van daar geretireerd, alleen een bundeltje paaiden, wat 

 schildpadhoorn en amber de gris ingeruild hebbende. 



