62 



of stellen van zulke merkpalea, een volslagen regt van eigendom, in dier voegen, dat men daar- 

 door iedereen van genoemde plaatsen met groot regt zoude komen of mogen te weeren, zoude 

 kunnen gedefendeerd worden; ten minste bij missive van den 25 stea October 1636, onder de 

 materie van Banda, approberen de Heeren M rs het bazet laten der posten op Kissir, Moa, Bab- 

 ber en Nila; want stesnen, en andere gedenkteekenen zonden de vreemde natiën niet respecteren, en zoo 

 wij ons regt dienaangaande zouden main tineren \, zoutte zulks moeijelijkheden veroorzaken, en wie weet, 

 wat Europesche natiën in die gelegenheid zouden ondernemen; en van dat begrip zijn Hun 

 Hoog Edelen mede geweest, blijkens missive naar Tornafce van den 19 derl Februarij 1729: de 

 possessie moet door gedenkteekenen geconserveerd worden, ook wanneer de dadelijkheid der pos- 

 sessie, door een onvermijdelijk toeval, voor eenigen tijd ophoudt, hoewel men zulks anderzins niet 

 moet in het werk stellen, alzoo levende possesseurs beter en krachtiger getuigen zijn voor een conti nueele en 

 dadelijke possessie, als doode steenen en gedenkteekenen ; wordende echter bij gemelde missive gelast, 

 dat altoos een Comp: merkpilaar op het eiland Mejauw gesteld moet worden, gelijk ook op 

 Patanij, Maba, Bangaij, Xulla, Taljabo en Fanta Mattij bij het eiland Soella Besi. 



Het is derhalve van opmerking, om van dit middel alleen een spaarzaam gebruik te maken, 

 doch vooral niet omtrent aangelegene plaatsen, te meer als men overweegt, hoe ligt deze bewij- 

 zen van possessie weggenomen of geruïneerd kunnen worden, zonder dat men zulks veeltijds 

 zoude kunnen ontdekken of aantoonen, wanneer en door wie het geschied mogt wezen. 



De illegitime vaart der Ostendenaars in deze tijden nog continuerende, schrijven Hun Hoog 

 Edelen bij aparte letteren naar Ambon en Ternate van den ll den en 19 dei1 Februarij 1727, mits- 

 gaders secrete instructie voor Pieter Yerheij van den 19 den Februarij gemeld: liet is van de 

 uiterste aangelegenheid, dat de Oostersche provinciën alleen door de Comp:, als daarvan de 

 wettige possesseur zijnde, met seclusie van alle andere natiën worden bezeten, waarom den 

 ministers successief alles aanbevolen is, om tegen een onverwachten indrang van vreemde 

 Europeanen, door alle uitdenkclijke middelen en beletselen te waken, dat thans te meer in 

 aanmerking moet komen, ter zake van de reederijen der Brabanders, die uit de Oostenrïjksche 

 Nederlanden onder het octrooi van hunnen keizer navigerende, wel een visite zouden kunnen 

 ondernemen naar de specerijlanden, tot het occuperen van deze of gene plaatsen, ter extensie 

 van hunnen illegitimen handel, gelijk dat ook reeds in den jare 1719 door de Spanjaarden en 

 bevorens door Dampier en andere liefhebbers in 't oog genomen is, tegen welke gevaarlijke 

 exploiten de Hoog Edele Heeren Majores hebbende willen voorzien, Hun Hoog Edelen hebben 

 gemuniëerd met zoodanige orders, als vervat staan bij missive vau den 30 sten April 1726 en 

 die van den 2o ste11 Julij 172d<, waarop ter observantie der respectieve ministers door de Hooge 

 Regering zoodanige secrete besluiten genomen zijn, als hun in den jare 1727 zijn toegezonden, 

 met order, derzelver letterlijken zin en inhoud ter executie te leggen, zijnde mede hiertoe rela- 

 tief de missive der gecommitteerde Heeren Bewindhebberen tot en over de Comp: van Ostende 

 van den 30 sten September 172S. 



In den jare 1733 schijnt men weder bcduchting gemaakt te hebben voor de ondernemingen 

 der Spanjaarden in de Oostersche kwartieren, waaromtrent het gerelateerde van een Tidoreschen 

 paap aan den sergeant der Labourêzen te Batjan, voornamelijk van speculatie geoordeeld werd, 



