63 



inhoudende, dat hij van eenige Pattaniers . die op Tidor waren aangekomen, had verstaan, dat 

 zij oostwaarts aan bij de Spanjaarden, in een kleine negorij, waarvan niet ver een grootere 

 stond, waren geweest, ter verhandeling van slaven, enz. tegen goede lijnwaden, uit welke ont- 

 moeting gesnstineerd werd, dat de Spanjaarden ligt wel het eiland Salawatti, tot bereiking 

 van hun oogmerk, mogten verkoren hebben; bedeelende de ministers van Ternate verder bij 

 aparte letteren 12 September 1733, zoowel de genoegzame occagie van Tidors koning, om met 

 de Spanjaarden handel te drijven en de rust door hun kanaal in de Molukken te belemmeren; 

 als dat het gemelde eiland het best gelegen was, om direct uit de Plnlippijnen aldaar aan te 

 komen en dat zouder gevaar van ontdekt te worden. 



Dit geval bij Hun Hoog Edelen mede bedenkelijk voorgekomen zijnde, vonden deze goed, 

 ter gelegenheid der zending van den Heer commissaris Bernard naar de Molukken, ZKd. bij 

 instructie en afgaande missive aan het ministerie aldaar van den iï6 sten Februari] 1731 in man- 

 datis te geven, uithoofde het gemelde eiland bij de onzen niet wel te bevaren was, als bij de 

 kaart nog ten deele onbekend zijnde, en dat men aan de onzen de kennis van deszelfs gelegen- 

 heid altoos zoude hebben getracht te verduisteren, om zich daarop te informeren, en ten dien 

 einde van Ternate een vaartuig onder een bekwaam stuurman te zenden, om het gemelde eiland 

 in een kaart te leggen, en voorts op te geven deszelfs gelegenheid, benevens den aard en het 

 gedoente, mitsgaders de trafiek van deszelfs inwoners en hun vaart; alsmede welke vreemde 

 vaartuigen aldaar ten handel komen, enz., zijnde zulks door de Heeren M rs gerekend een zaak 

 van de grootste aangelegenheid en die serieus in acht genomen moest worden, bij missive van 

 den 3 den September 1735. 



Deze togt werd ondernomen in den jare 1737 met een hoeker, een chialoup en een pantjalling, 

 blijkende bij het daarvan gedane rapport door 's Comp : gecommitteerden, die nevens de gecom- 

 mitteerden van Tidors koning, die voijagie volbragt hadden, dat, zij aldaar aangekomen zijnde, 

 's Comp: gecommitteerden aan de negorij Mara aan de wal gegaan, en door den Kimelaha, 

 mits de absentie van den kroonprins, die voor eenige dagen naar Tidor vertrokken was, om 

 de koninklijke waardigheid, of eigenlijk de bevestiging van het Senghadjieschap aldaar te ont- 

 vangen, wel gerecipieerd waren, met verzoek, 's j aars terug te komen ter inruiling van karet, 

 paarlemoerschelpen, amber de gris en slaven, onder bijvoeging, dat er mede wel goud viel, 

 doch dat zulks voor den koning van Tidor werd bewaard, enz. 



In de voormelde onzekerheid wegens de geduchte ondernemingen der Spanjaarden, proponeren 

 de Ternaatsche ministers bij missive van den 6 dcn October 173.3 aan Hun Hoog Edelen, of het 

 in deze dagen niet noodig zoude wezen, altoos een paar wel toegeruste schepen en eenige ge- 

 armeerde barken in het vaarwater aldaar te houden, om de illegitime equipanten op te zoeken, 

 mitsgaders bij achterhaling en overmeestering op te brengen, volgens de Patriasche bevelen, op 

 fundament, dat de Comp: als de wettige possesseur der Molukken zijnde, met seclusie van alle 

 andere natiën, alleen bevoegd is dien oord te bevaren, doch, ofschoon dit voorstel door de Hee- 

 M rs , bij missive van den lü°' en September 1738 wel goedgekeurd werd, zoo zeggen Hun Edel 

 Hoog Achtbaren echter tevens, wijl in Europa tot nog toe vredige tijden waren, en men niets 

 kwaad vernam, dat de Hooge Regering daarop met reden geantwoord had, dat men die onkosten 



