64 



sparen koude, tot tijd de nood zulks kwam te vereischen, en daarbij schijnt het gebleven te 

 zijn, nadien men aldaar geen vreemde schepen vernam. 



Doch in het jaar 1743 een Spaansch scheepje van 120 voeten naar de Manillas gedestineerd, 

 doch door contrariewind in de Molukken vervallen zijnde, was ten eersten door het Ternaatsch 

 ministerie aan deszelfs kapitein een schriftelijk protest gedaan, om ten eerste uit 's Comp: 

 territoir te vertrekken, hetgeen ook direct geschied was. 



Hierop schrijven Hun Hoog Edelen naar Ternate den 30 sten September 1743: wij oordeelen 

 noodig te gelasten, om alle vreemde trafiquanten en onwettige equipanten, die onder het res- 

 sort der Molukken voortaan zullen ontmoet en geattrapeerd worden, hetzij gewillig of onwillig, 

 ter examinatie naar het hoofdkantoor (des mogelijk) op te brengen, mitsgaders daartoe dadelijk- 

 heden van die kracht te gebruiken, dewelke bekwaam zijn, om derzelver navigatie in die con- 

 treijen tegen te gaan en te vernietigen, vermits de Comp: regt heeft, om zich als souverein te 

 mogen maintineren in het district van haar octrooi, met uitsluiting van alle andere Europesche 

 natiën, en inzonderheid de onderdanen der Spaansche monarchij, als welker schepen in de 

 Molukken geconsidereerd moeten worden ipso jure verloren en geconfisceerd te wezen, zooals 

 wij ook ten dien einde, en om dit ons goed oogmerk te efficacieuser te maken, tot aanmoedi- 

 ging van 's Comp: kruisers en ingezetenen, hebben goedgevonden, aan dengenen, die eenigen in- 

 landschen zwerver of sluiker, dan wel een vreemden trafiquant of onwettigen equipant, be- 

 houdens hetgeen hiervoren gezegd is, mogt komen te bemagtigen, hetzij te land of ter zee, 

 toe te leggen de helft van het bedrag van het opgebragte vaartuig en schip, of deszelfs inlading, 

 de specerijen tegen den inkoopsprijs, en de manschap, die op de inlandsche vaartuigen gevonden 

 worden, tegen de ordinaire waarde der lijfeigenen gerekend, zullende den inlander hiervan niet 

 alleen kennis gegeven, maar ook den gezaghebbers der kruis vaartuigen hetzelve bij de instructie 

 gepreadverteerd moeten worden. 



Proponerende Hun Hoog Edelen bij missive aan de Heeren M rs van den 31 sten December van 

 het voornoemde jaar 1743, de uitzending van 5 a 6 barken, als de Curacaosche toegerust, die 

 zeilen en roeijen kunnen, om tot de bekruisingen in de Oostersche gouvernementen te gebrui- 

 ken, doch waarvan maar één alhier aangekomen is, ofschoon de Heeren M rs tot een meerdere 

 uitzending intentie schijnen gehad te hebben, approberende voorts de gemelde order van het jaar 

 1743 bij hunne geëerde letteren van den 6 den September 1745. 



Vervolgens werd door de ministers van Ternate, volgens aparte letteren van den 31 sten Au- 

 gustus 1744, op het narigt, wegens de komst van vijf Spaansche schepen omtrent de Papoesche 

 eilanden, en het gerucht, dat op de noord-oostkan t van Salawatti, een vastigheid door Euro- 

 peanen bezet werd gehouden, een bezending van twee schepen, een chialoup en twee kleine 

 vaartuigen gedaan, waaronder één ten oorlog uitgerust schip was, hetwelk door deze Regeling, 

 volgens besluit van den 3 den Januarij 1744, expresselijk derwaarts gezonden was, om langs de 

 kusten van Celebes, Halmaheira en in de Molukken te kruisen, tot tegengang der sluikerijen 

 in specerijen. 



Men gaf den commissianten dezer equipagie in mandatis, om de gemelde schepen en vreemde- 

 lingen op te zoeken, dezelve te attaqueren, te veroveren of te vernielen, en voorts naar Sala- 



