26 
den der Portugesche verovering; de voornaamsten der stad werden òf omgekocht, òf door 
drangredenen overgehaald, in Het belang der ballingen. Het scheen niets vreemds, dat deze 
aanzienlijken, waaronder ook radja Urmurrs, zijne zonen en aanhangers, hieraan gehoor gaven, 
en woelingen begonnen, die eindigden in een schandelijk doodvonnis (1). sve 
Na den staat van zaken geregeld te hebben in het conquest van Malakka, stelde Arsu- 
QuerQur aldaar tot kapitein aan, Rurpr Barro Pararim of Pauw, liet er 800 krijeslieden, be- 
nevens 10 zeilen met 300 koppen achter, en vertrok naar Indië in het begin van 1512. 
Onder degenen, die aan de zijde der oorlogvoerende Maleijers eene geschiedkundige 

ve rk demen 










vermaardheid verkregen hebben, verdient vooral opmerking, de admiraal van Monaumen, ge- | 
naamd Laxamara, die zijnen meester en der zaak van dezen tot den dood toe getrouw 
bleef. En onder degenen, die binnen Malakka zich openlijk als vijanden der Portugezen 
en als aanhangers van den verdrevenen vorst en diens admiraal gedroegen, was voorna- 
melijk zekere Javaan, Parr Kwerim, opperhoofd der Javanen te dier stede, schoonzoon van 
den meergenoemden radja Urmuris, en opvolger tevens van dezen in al zijne rijkdommen, 
zijne magt en zijn aanzien. In zijne wijk Upú wierp hij versterkingen op, en bedreigde 
van daar de moordenaars zijns schoonvaders, die met hem alleen de handen vol hadden. 
In gemeenschap en met medewerking van dien invloedriĳken Javaan, had Laxamasa_ zich 
genesteld aan de rivier Moeüra, 5 mijlen van Malakka, om van aa de verlorene hoofd-_ 
stad zijns vorsten te beoorlogen, in het begin van 1518. EE it 
De Portugezen lieten echter niet lang toe, dat Parr Kwerim zich onder hunne oogen, ten 
voordeele van den verdrevenen vorst versterkte. Frrnanno Perez en Arronso Pessoa trokken 
met 700 man en 70 muskettiers op Upij, en vermeesterden, na een scherp gevecht en on-_ 
der moeijelijke omstandigheden, de verschansingen van Kwerim, waarin zij eenen grooten 
buit vonden. Ofschoon Kwertim ongeveer 6000 man ter beschikking had, werd hij echter 
spoedig verdreven, en verpligt de wijk te nemen naar de omliggende bosschen en gehuch-_ 
ten, waar hij zijne voornaamste goederen en zaken geborgen had. Doch daar hij nog 
andere voornemens had, en bevreesd was, ook daar te worden aangevallen, vestigde hij 
zich nabij de kaap Ranchado. ZLoodra hij besloten had, in een moerassig terrein zich al- 
daar andermaal te versterken, schreef hij eenen brief aan den verdrevenen sulthan Monammen, 
waarin hij zich als getrouwen aanhanger van diens zaak voordeed, met het verzoek, dat 
Laxanana met zijne schepen (2) de engten van Sabam en van Singapoera, in het zuiden, 
EE | 
LE: 

(1) Om in geene herhalingen te treden en evenwel der geschiedenis niet te kort te doen, zij de lezer overgewezen tot de bui 
tenlandsche betrekkingen der Javanen, vermeld in het 2de Boek der Algemeene Geschiedenis van Java. De Javaansche eisen 
namen komen voor, zooals die door de Portugesche historieschrijvers opgegeven worden, ofschoon die eenigzins met de an 
taal strijdig zijn, als Urimmuris, KweriR, OrNOEs, SOERIA DEWA, enz. voor HOETIMOETIs, KORWETIER, WOENOES, Duewo. 
Vergelijk VALENTIJN, V.— Znd. Archief, 1. H. 381, ’ Me | 
(2) De schepen, zeilen, bodems en booten hierin genoemd, worden door de Portugesche historieschrijvers genaamd: galeien 
karaveelen, lancharen, jonken, pengajoas, calaluzes en navetten; alles klein vaartuig. Deze zeeoorlog was welligt eene der oor- 
zaken van de latere zeerooverijen der Maleijers door geheel den Archipel. LAXAMANA voerde dien tot aan zijnen dood in 1550; — 




dus bijna eene halve eeuw lang. 
