II 



van de godsdienst, althans van de uitwendige waarneming der voorschriften van den 

 Islam. 



Omtrent den vorm van dergelijke Menangkabausche geschriften valt op te mer- 

 ken , dat zij altijd metrisch zijn, dichtstukken met of zonder rijm. Iedere regel 

 moet bestaan uit 9 lettergrepen als normaal getal • dikwijls evenwel vergenoegt men 

 zich met 8 , terwijl even dikwijls het getal wordt uitgebreid tot 10 ; minder dan 8 of 

 meer dan 10 mag in geen geval, zulke regels zijn djanggal. Het verhaal zelf gaat, 

 zoowel bij beschrijvingen als bij gesprekken, dikwijls in den vorm van pardoen over, ter- 

 wijl men bij afwisseling weer geheele stukken sjair ontmoet en even als dan de volgende 

 pantoen niet zelden begint met de tweede lijn der voorgaande en zij op deze wijze 

 aan elkaar verbonden zijn, zoo loopen somtijds twee sjairs door elkaar , twee lijnen van 

 de eene worden afgewisseld met twee lijnen van de volgende. Het behoeft nauwelijks 

 herinnerd, dat de eerste twee lijnen van de pantoen op zich zelf meestal geen bet eekenis 

 hebben en in ieder geval in geen verband staan tot de twee volgende , waarin de 

 eigenlijke gedachte is uitgedrukt ( 1 ). Of dit altijd zoo geweest is, betwijfel ik: oorspron- 

 kelijk zal , naar ik acht , in de eerste helft wel een toespeling op de tweede gelegen 

 hebben ; hoe dit echter zij , tegenwoordig behoeft er tusschen de twee helften geen ander 

 verband dan dat van het rijm te bestaan. Gelijk bekend is , zijn twee lijnen rijmend 

 sasoeai, sakoepoe ( 2 ), wanneer de laatste lettergreep van beide gelijkluidend is; onder- 

 tusschen is het sierlijk als twee lijnen meer klankovereenkomsten vertoonen , b. v : 



Tidak ka-sadaug diranggoeangkan 



bao kapoelau Bilang-Bilang ; 



tidak goenono dimanoeangkan 



bao bagoerau na njo hilang. 



Bij de bewerking dezer hikajat stonden mij twee handschriften ten dienste , een 

 afkomstig van Kota Gedang nabij Fort de Koek , het door mij gevolgde , dat ik A noem , 

 het andere, B, uit de nagelaten manuscripten van den Heer v. d. AVall in de bibliotheek 

 van het Bat. Gen. berustende, is blijkens de laatste pagina afgeschreven door iemand 

 uit de kampoeng Balei Goerah , negeri Ampat Angkat , eveneens in de nabijheid van 

 Fort de Koek. In de aanteekeningen heb ik nagenoeg alle verschillen tusschen de twee 

 exemplaren opgegeven. 



De transscriptie is in het dialekt , zooals het in Agam , althans in hoofdzaak 

 in die geheele afdeeling wordt gesproken. Waar reeds in verschillende geschriften de 

 voornaamste regels zijn opgegeven , die de uitspraak in de West-Sumatraansche dialek- 



(') In de vertaling heb ik die eerste twee regels tusschen haakjes ( ) geplaatst. 



(*) sasoeai , wat bij elkaar hoort of past ; sakoepoe ( \s£ ), id. Dit woord komt o. a. voor in de 



geschiedenis der Padri oorlogen, uitgegeven door Dr. de Hollander, bl. 40, regel 18; zij lieten menscfien mei 

 elkaar trouwen, aan v;ie dit met geoorloofd was b. v. persouen uit dezelfde soekoe ; sakoepoe is het omge- 

 keerde van soemlang , wat niet bij elkaar hoort, dus b. v. vaa verzen, die niet behoorlijk rijmen. (Op diezelfde 



o „ 



pag. komt het woord siar voor, dat niet het arab. j\», strooptcht is, maar branden beteekent). 



