— 30 — 



//Hier leverde men slag; de Atjinezen delfden het onderspit; tien of twaalf werden in 

 //den grond geschoten of overzeild en de overigen redden zich door de vlugt, waarop 

 //de burgers, naar hunne haardstedeu teruggekeerd, van dezen bekeerder geen overlast 

 //meer hadden, hoewel men in dien onrustigen, door willekeur zich kenmerkenden 

 //toestand bleef, totdat men, na het eindigen van den oorlog, te Batavia besloot 

 //weder bezit van Padang te nemen " 



Wij hopen , dat het om de wille der menschlievendheid was , dat het bestuur 

 van Benkoelen heeft besloten Padang weder te bezetten. 



Ook buiten Padang was de toestand allerongelukkigst. De Atjehers waren 

 meesters van Priaman en Tikoe , waar zij hun invloed bevestigden door de hoofden 

 te dwingen hunne dochters aan hen tot vrouwen te geven. Hun voornaamste bedrijf 

 was rooven en moorden, vooral ter zee, waar zij de bewoners der kleine, nabij de kust 

 liggende eilanden noodzaakten , die voor hen in te ruimen , terwijl zij te land de met 

 goud naar Padang trekkende Rauwenaars en andere ingezetenen der bovenlanden uitpluu- 

 derden en niet zelden vermoordden. 



Daar dus ook van de. Noordzijde de gemeenschap met Padang gestremd was, 

 besloot het Opperhoofd toe te geven aan het dringende verzoek der hoofden van 

 Priaman en Tikoe om te trachten, met hunne hulp, de Atjehers van daar te verwijderen. 



Daartoe werd op de been gebragt eene magt van vier a vijf duizend man uit 

 Priaman, VII Kota, T Kota, XII Kota en Oelakan, om te beletten, dat de Atje- 

 hers landwaarts zouden terugtrekken, terwijl de pantjalang Yesuvius hen van de 

 zee-zijde zou aanvallen. 



De Atjehers van Priaman verzochten onmiddelijk vrijen aftogt , maar die van 

 Tikoe wilden zich aanvankelijk verzetten, totdat eenige gelukkige schoten van de 

 pantjalang hen noopten hetzelfde verzoek te doen. 



Het garnizoen te Priaman werd gebragt op 12 inlandsche soldaten met een 

 korporaal en een kanonnier , onder bevel van den oud-sergeant Risse , die de expedi- 

 tie tegen de Atjehers had aangevoerd. 



Voor goed verjaagd waren de Atjehers echter niet , want in het begin van 

 1786 waren zij te Tikoe teruggekeerd en hadden de twee eerste hoofden genoodzaakt 

 aan den posthouder Risse te doen weten, dat zij niet langer verlangden regenten van 

 de Compagnie te zijn. Risse begaf zich tot hen in de wildernis, waar zij teruggetrok- 

 ken waren , om te trachten hen tot andere gedachten over te halen. 



Hij was vergezeld van zes inlandsche militairen , maar bij zijne nadering werd 

 op hem geschoten, waardoor een Boeginees sneuvelde. Men moest overhaast terugtrek- 

 ken , waarbij nog een geweer verloren ging. 



De beide hoofden werden vervallen verklaard en vervangen. 



Op 20 Junij 1786 werd Priaman door de Atjehers afgeloopen. De posthou- 

 der Risse kon no^' levend het fortje verlaten, maar stierf kort daarna aan zijne won- 

 den. De kanonnier werd op het stuk doodgestoken ; ook een Boeginees sneuvelde en 

 vijf werden zwaar gekwetst. 





