— 36 — 



de Regering, zoo het eenigzius mogelijk was, Priaman te verlaten. Alleen te Tikoe 

 mogt een zeer klein uitkijk-postje worden aangehouden (*). 



De toestand van Padang bleef onder al die bezuiniging zeer treurig. Zóó 

 treurig zelfs, dat de Indische Regering weldra op nieuw ernstig er aan dacht van 

 daar geheel op te breken. 



De weinige handel , welke er nog bestond , verliep meer en meer. 



Verschillende oorzaken werkten daartoe mede. 



Vooral werd de handel herhaaldelijk tegengewerkt door de voortdurende oueenig- 

 heden tusschen de hoofden der XIII Kota's (toenmaals het eenige débouché van 

 Padang naar de bovenlanden) onderling of met de inlandsche hoofden en kooplieden 

 van Padang. Bij het geringste geschil werden de zeer weinige toegangen tot de XIII 

 Kota's afgesloten , zoodat de afvoer van goud en de opvoer van lijnwaden stil stonden. 



Die lijnwaden waren alle afkomstig van de kust van Koromandel , maar door 

 den oorlog met de Eugelschen en de daardoor ontstane achteruitgang van ons gezag 

 aan die kust was de aanvoer niet voldoende om in de behoefte te voorzien. 



De afzet dier lijnwaden, het hoofdartikel van's Comp" handel en //de eenige 

 //source, waaruit de lasten goed gemaakt moesten worden, 11 welke vroeger jaarlijks 5 a 

 600 pakken had bedragen, was in de boekjaren 178 8 / 9 en 17 89 / 90 gedaald tot minder 

 dan 275 pakken; en zelfs deze geringe hoeveelheid werd nog kleiner, want in 1792 

 kon de Regering, instede van de voor Padang en Poeloe Tjinko geëischte 259 pak- 

 ken, slechts 60 overzenden. 



Ook de niet onbelangrijke handel van de Compagnie in Soeratsche katoen was 

 tengevolge van den toestand in Voor-lndie bijkans geheel te niet gegaan en de 

 opluiking daarvan was niet meer te verwachten, toen de Maleijers, om in hunne 

 behoefte aan dat artikel te voorzien, zelf katoen aanplantten ( 2 ), iets, dat het opper- 

 hoofd von Erath zoo ontstichtte, dat hij aan de Regering schreef: //dat het bitter 

 //smertelijk was den gemeenen maleijer, onder het hun toebetrouwde bestier, met 

 //opzetting en honende tegen alle contracten aan, te zien doen zaten, die de eer en 

 //het gezag der maatschappij te zeer krenkten. 11 



Waarop de Regering hem echter antwoordde: //dat de eer en het gezag der 

 //Maatschappij, voor zoo verre die met magt en geweld gemaiutineerd zouden moeten 

 //worden, in dit geval niet te pas kwam. 11 



Von Erath had ook de aandacht gevestigd op de nieuwe nederzetting der En- 

 gelschen op Poeloe Pinang en berigt, dat de bovenlandsche volken zich langs de wa- 

 terwegen van de Oostkust daar ten handel begaven ( 3 ). 



(*) Missive aan den gezaghebber von Erath van 25 Mei 1787. 



( 2 ) Om betere katoen te verkrijgen, dan de inheemsche planten opleverden, zaaiden de Maleijers de zaad- 

 korrels, die zij vonden in de balen, waarin de lijnwaden vau Soeratte werden aangebragt. Het van inheem- 

 sche katoen vervaardigde fabrikaat was zeer slecht , maar ook zeer goedkoop , waardoor het debiet groot was. 



( a ) Zie zijn hoogst belangrijk rapport, getiteld: » Consideratien nopens den handel, benevens eenige aanmer- 

 " kingen en ophelderingen over de tegenwoordige gesteldnisse daarvan in de bezittingen van de IS'eJerlandsche 

 /'Oost-Indische Compagnie op Sumatra's Westkust," gedagteekend 22 December 1789. 



