— 37 — 



Dit scheen echter de Regering ongelooflijk toe, die niet kon begrijpen, hoe 

 die lieden met voordeel zulke lange en moeijelijke reizen konden maken. 



Zij toch had omtrent den handel op Poeloe Pinang //zulk voordeelig berigt" 

 niet en meende dus , dat de informatiën van ket opperhoofd //of gebrekkig of mislei- 

 dende waren." 



Von Erath noemde ook als een der oorzaken van het verval van den Pa- 

 dangschen handel het geringe bezetten van de //frontier postjes', Ajer Hadji ten 

 Zuiden en Ajer Bangis ten Noorden. Daardoor waren de inboorlingen van de om- 

 streken wel verpligt zich met hun handel tot anderen te wenden. 



Hij meende, dat om het volkomen gezag op Ajer Bangis weder te krijgen, die 

 post ten minste met 30 militairen en een resident diende bezet te worden , waarop 

 de Regering //tot der bediendens narigt noteerde, dat wij van alle zulke projecten 

 //tot extensie van den omslag en nuttelooze kosten tinaal afzien, en dat wij ook, zoolang 

 //de aanhouding van Padang nog zoo onzeker was, vooreerst van alle voorstellen van 

 //herstelling of vermeerdering van den omslag moesten afzien, en dus in 't gedane 

 //voorstel, om de marktplaats op Ajer Bangis te herstellen, niet konden instemmen. 11 



Die stand van zaken , voornamelijk wat de achteruitgang van den lijnwaad- 

 handel betrof, was der Regering intusschen //gansch niet welgevallig en gaf weinig 

 //fundament voor Padangs aanhouding 1 '' ('). 



De heer von Erath deed zijn best om aan te toonen, dat de toestand van 

 Padang niet zoo hopeloos was, als de Regering vermeende. Hij diende, bij brief van 

 31 December 1790, een nieuw betoog in, waarbij hij een project van etablissement 

 overlag, volgens hetwelk de uitgaven ongeveer ƒ 58.500 s'jaars zouden bedragen. 

 Maar hij becijferde tevens, dat dan nog de niet onbelangrijke zuivere winst van 

 f 68.575 zou worden behaald, voornamelijk door den lijnwaadhandel ( 2 ). 



Maar het koopsmans-oog van de O. I. Compagnie was te scherp om in zijne 

 becijferingen geene leemten te vinden. 



De Raad van Indie, Johannes Siberg, bragt een rapport uit over de voorstellen 

 van von Erath en //wijl daaruit bleek, niet alleen hoedanig de winsten en lasten, na 

 //eene accurate koopmansrekening zouden moeten worden gecalculeerd, maar ook dat 

 //alsdan, na het geformeerde plan van het opperhoofd von Erath, de lasten van Padang 

 //de winsten verre zouden «urpasseren 11 , zoo werd deze gelast op dat rapport te dienen 

 van advies en in het bijzonder //op te gevtn zijne consideratien op de twee daar bij 

 //voorkomende alternatieve propositien , hetzij om Poeloe Tjiuko tot een hoofdkantoor 

 //te maken dan wel de vaart en handel op Sumatra voor 's Compagnies eigen inge- 

 zetenen en vreemdelingen open te stellen, onder betaling van zekere inkomende en 

 //uitgaande regten ( 3 ). 



(') Algemecne missive aan II1I. XVIIncn Jd. 31 December 1790. 



(*) Ik heb het niet onbelangrijk geacht voor de keunis der Indische staatshuishouditig in het laatst der 

 vorige eeuw een afschrift van deze begrooting hierbij te voegen, als bijlage no. II. 

 O Missive aan het Opperhoofd en den Secunde te Padang dd. 2C Augustus 17'JJ. 



