— 43 — 



//de bescherming van hunnen ouden Meester, zich ook schielijk weer zullen hersteld 

 //vinden in den ouden staat van hun eenvoudig en gelukkig leven. 



//Dat het clan U Hoog Edellieden gunstig behagen moge, niettegenstaande ook 

 //als nog de commerciële inzigten een weinig verschillende zijn mogten niet hel hart 

 //van milde lands vadereu, de hooge gerespecteerde Heeren en Heesters te disponeren, 

 //dat dezelven eindelijk door een favorabel besluit de volle gerustheid bij hunne onder- 

 //danen alhier herstellen mogen." 



Even dringend en uog wat meer bestrooid met bloemen van welsprekendheid 

 was het betoog van von Erath bij zijn brief van 21 December 1790, waarin hij het 

 volgende schrijft: 



//Aangemoedigd , zoo wel door het genoegen , dat U Hoog Edellieden hebben 

 //laten blijken over de door den nederigen teekenaar in a°. p°. onderden 2 2 en December 

 //1789 ingediende consideratien nopens de tegenwoordige gesteldheid van den handel 

 //der Xederlandsche Maatschappij op Sumatra's westkust , als ook gevoelig aangedaan 

 //over het formulier, dat de hoog gerespecteerde Heeren en Meesters onder den lö 

 //December 1788 geschreven hebben aau hare dienaren onder het oog te brengen, "t 

 "welk aantoont den zorgelijken staat, waarin zich een in vroegere dagen zoo bloeijend 

 /cligchaam thans door vele rampspoeden gereduceerd vindt ; — 



//Daarbij geroerd en in 't binnenste van mijn hart doorgriefd zijnde door den 

 //dagelijkschen aanblik van zoovele arme christen onderdanen der Maatschappij alhier, 

 //gezegend met een rijkdom van kinderen, die aan schoonheid den dageraad trotseren en, 

 //onder een nog maar zuinig genot van rijst en zout, gezegend en weelderig opgroeijeu ; — 



//Geroerd door de angst en vrees, die men ziet heersenen over de gezigten van 

 "jong en oud, oorspronkelijk uit de bekommering, die de publieke geruchten overbrengen, 

 //dat zij zonder medelijden staan van hunne vaderen afgescheurd te worden, van weer 

 //overgelaten te worden aan alle rampspoeden van of te moeten buigen voor den 

 //scepter van een heidensch vorst, of, zoo zij bijzonder gelukkig ziju, weer te komen 

 *onder 't gezag van dien grootschen meester, die alle volkeren, die niet in zijn schoot 

 //geboren zijn , met eene bijzondere minachting aanziet ; - - 



//Geroerd over dit alles; geroerd en geslingerd door gemoeds bewegingen, die 

 //zoowel voor de belangen van mijn meester waken, als gevoelen den bedrukten staat 

 //dier personen, over welken ik hier mede als burgervader gesteld ben , vind ik mij 

 //verpligt thans de pen weder op te vatten en U Hoog Edellieden eenige nadere ver- 

 //toogen voor te leggen, rakende de belangen der Maatschappij alhier, zoowel ten 

 //opzigte van den handel als met betrekking op hare ouderdaueu , namelijk de christen 

 //burgeren en ingezetenen dezer plaats." 



Na op nieuw te hebben aangetoond, hoe de handel te Padang en elders langs 

 fle Westkust voor de Compagnie winstgevend zou kunnen worden gemaakt, eoodat 

 //er nog geene noodzakelijke redenen zijn, een zulk heerlijk stuk land te abandonc- 

 "i'ii. waarvan het uitzigt op voordeeliger tijden nog op lang na niet hopeloos iï 

 gaaf von Erath voort, nis volgt : 



