- 47 - 



Misnoegdheid ten opzigte van dén panglima (regent) van Padang of wel een 

 geschil tusschen eeji paar uegerien was voldoende aanleiding om den doortogt te 

 stremmen (*). 



De regent van Padang was tegenover de bevolking van XIII Kota in eene 

 zeer moeijelijke positie, tengevolge van den invloed, dien men had toegelaten, dat 

 die bevolking op zijne verkiezing uitoefende. 



In het begin der vestiging van de O. I. Compagnie te Padang bestond het 

 inlandsche bestuur uit acht panghoeloes. Dit werd gewijzigd en er werden aangesteld 

 een panglima (hoofdregent) en twaalf panghoeloes. Daar nu het grootste gedeelte 

 der bevolking van Padang afkomstig was uit XTII Kota's , koos het Europeesch 

 bestuur de hoofden uit de afstammelingen daarvan , met uitsluiting van Maleijers 

 van elders. 



Dit gaf aanleiding tot veel intrigues, zoowel te Padang, als in de bovenlanden , 

 en met het doel om die te vermijden, voerde het opperhoofd van Staveren (1763- 

 1771) het gebruik in, dat ter vervulling van eene opengevallene plaats van panglima 

 de hoofden der XIII Kota's werden gepolst omtrent den meest gewenschten persoon. 

 Dit maakte het kwaad erger, want nu had elke soekoe, ja bijna elke familie in de 

 XIII Kota's zijn kandidaat, dien men zelfs met geweld van wapenen en andere 

 dwangmiddelen, zooals het sluiten der wegen, aan de meerderheid en aan het Euro- 

 peesch bestuur wilde opdringen. 



Zeer teregt zegt von Erath hieromtrent in zijne Consideratien : 



//deze verdeeldheden waren, onder correctie, presumtief nooit zoo sterk gebeurd , 

 //hadde men het stijf doorgehouden bij de oude gemaakte bepaling, te weten altoos 

 //een panglima aan te stellen uit het geslacht der Tigablas Kota's, volgens het aloud 

 //ingevoerde gebruik , zonder op Tjeniago of Kota Piliang of eene personeele keus der 

 //bergvolken reflexie te slaan , maar daartoe te nemen een man uit hun geslacht , die, 

 //volgens het oordeel van een gezaghebber, voor de Maatschappij de onberispelijkste 

 //is." ( 2 ) 



De benoeming van een panglima van Padang gaf dus steeds aanleiding tot de 

 grootste moeijelijkheden , ontstaande uit het gemis aan centraal bestuur der XIII 

 Kota's. 



Von Erath schrijft in het aangehaalde rapport daarover het volgende: 



//Was het, dat dezelve (de regering) in hunne landen of op eene souvereine magt 

 //gevormd , dan wel op betere gronden gesteund was , dan was het gemakkelijker 

 //iets met hen te schikken. 



(') Ook natuurlijke oorzaken bemoeijelijkten soms de gemeenschap tusschen Padang en de bovenlanden. In 

 1788, 90 werden door hevige eu aanhoudende regens de wegen in de wildernissen ten cenemale voor den 

 bergman onbegaanbaar gemaakt. 



(*) Deze woorden mogen wel ter harte genomen worden door hen, die ook thans, bij de benoeming vau 

 hoofden te Padang, uitgalmen, dat de oude adat moet worden gehandhaafd, en gaarne daaraan geschiktheid en 

 eerlijkheid zagen opgeofTerd. Zij zien niet in, dat die zoogenaamde adat een maaksel is van lateren tijd, dat 

 met de aloude volksinstellingen niets te maken heeft. 



