— 48 — 



//Dan, 13 steden of provinciën zijnde, die in'eene unie staan, zonder een 

 //hoofd-regent te hebben , die door zijn invloed de zaken telkens ten goede schikken 

 A'kan, of dat eene van alle steden eene prefererende of beslissende stem boven 

 //de anderen had , waarbij zich de rest zoude voegen moeten , maar allemaal egaal 

 //in rang zijnde, pleit iedere provincie voor haar wil, naar dat de koppigheid het hen 

 //ingeeft , zonder door bemiddeling van een gedistingeerd hoofd bij eene wel geregu- 

 leerde en onder een wet en verband staande unie, de een voor den ander te willen 

 //wijken of nageven ; waarin zij in de vrijheid, die zij zich nemen, zelfs zoo ver gaan, 

 //dat een gemeene Maleijer doet wat hij wil en het minste ontzag voor zijne regenten 

 //niet heeft , waaruit zoo veel irregulariteiten , die direct den handel stuiten of de 

 //wegen sluiten, dat het bijna het geheele jaar niet stil staat.'" 



Met dat al was de bevolking der XIII Kota's , al ware het slechts uit handels- 

 belang, de Nederlandsche vestiging te Padang niet ongenegen. Minder scheen zij te 

 hebben opgehad met het Engelsche tusschen-bestuur , want de hoofden hadden steeds 

 geweigerd daarvan de jaarlijksche geschenken aan te nemen, welke zij gewoon waren van 

 de Hollandsche Compagnie te ontvangen en welke zij weder aannamen, zoodra deze op 

 nieuw te Padang gevestigd was. 



Deze onthouding van omgang met de Engelschen had , volgens den heer von 

 Erath, hare oorzaak daarin, dat dezen zich volstrekt niet met de inlandsche hoofden 

 of bevolking bemoeiden, veel min als bemiddelaars of raadgevers in hunne geschillen 

 optraden , tengevolge waarvan deze zulk een omvang namen , dat alom oorlog gevoerd 

 en verwoest en geroofd werd. 



De noordelijker dan de XIII Kota's wonende inlanders , die te Padang ten 

 handel kwamen, waren die van Rau, XX Kota's (*), Kota Baroe ( 2 j, Goeroen ( 3 ) Soe- 

 mani ( 4 ), enz. Daar deze lieden een langen en moeijelijken weg hadden af te leggen 

 en al hunne goederen op den rug moesten dragen ( 5 ), waren hunne iukoopen niet groot 

 en bragt ieder man daardoor gewoonlijk niet meer dan twee tails goud aan. Zij 

 kwamen , bij troepjes van 30 tot 60 man , drie, soms viermalen 's jaars te Padang. 



In den laatsten tijd was de opkomst der lieden van XX Kota's en Kota Baroe 

 zeer verminderd, omdat het in 1786 gestichte Engelsche etablissement op Poeloe 

 Pinang hen meer en meer aantrok. 



Von Erath noemt daarom Poeloe Pinang //een kanker aan den handel alhier, 

 //die aller gevoeligst is en onherstelbaar blijft, wanneer de Engelschen niet weer daar 

 //van daan opbreken mogten. 11 



De bovenlanders , die veel nadeel hadden ondervonden van den onrustigen 

 toestand van Padang en de overige kustplaatsen tijdens het Engelsche tusschenbestuur, 

 begaven zich meer en meer over Petapahan , langs de Siak-rivier , naar Bengkalis om 



(') In de tegenwoordige afdeeling Tanah-datar, langs het meer van Sinkarah. 



( 2 ) Als boven, in de onderafdeeling Kota "VII, nabij de grenzen der onafhankelijke oostelijke landen. 



( 3 ) C*) Als boven in de onderafdeeling Fort van der Capelleu. 



( 5 ) Al de genoemde plaatsen zijn tbans met voertuigen te bereiken. 





