— 49 — 



van waar zij allerhande koopwaar, tegen mindere prijzen dan de Nederlandsche 

 npagnie eischte, terngbragten en tot zeer nabij de Wester-stranden verspreidden. 



Die beweging naar de Oostkust werd bovendien in de hand gewerkt door de 

 eroote onveiligheid van de lauden van Pasaman en Masang, waar liet zoo gevaarlijk 

 was //door het slechte gespuis van Atjinezen, dat daar woont, dat <j;ci-n koopman het 

 /'in zijne gedachten zal nemen om daar te gaan. 



Ook de handel met Ajer Bangis was voor de Compagnie geheel verloopen . 

 rt de post aldaar zoo goed als opgebroken was. In I7S9 had men daar slechts 

 een Bocineesch sergeant met twee minderen om de vlag te bewaken: alle handel 

 wcnl er gedreven met de Engelsche nederzetting te Natal. Wanneer de hoofden 

 werden aangeschreven dit te beletten, antwoordden zij. dat, wanneer de Compagnie hen 

 van het noodige voorzag, zooals dit in de met hen aangegane contracten beloofd was, zij 

 alsdan niet meer bij de Engelsehen zouden koopen. Natal voorzag de kustplaatsen 

 tot bij Priaman van lijnwaden en andere goederen. 



Voegt men hierbij , dat door het mindere verkeer met Ajer Bangis de 

 zout-aanmaak door de kustbewoners sterk was toegenomen en men de middelen niet 

 had dit te beletten, zoodat het debiet van "s Compagnies zout , hetgeen vroeger ongeveer 

 500 ptC. winst opbragt . van vier a vijf honderd tot minder dan honderd lasten 

 s'iaars daalde, terwijl ook de katoenteelt , waarvan het product tegen f 48 de pikol 

 aan de bovenlanders werd verkocht, hoewel bij de contracten verboden zijnde, tot 

 groote schade van onzen lij nwaad handel allerwege toenam, dan kan men nagaan, 

 dat de Compagnie benoorden Fadang al zeer geringe zaken maakte. 



Von Erath schreef dat gedeeltelijk toe aan de verkeerde zuinigheid , welke er 

 toe had geleid het etablissement te Ajer Bangis , waar vroeger een handels-resi- 

 dent en eene militaire bezetting van 32 man lag, op te breken, toen de winsten van 

 f 10.000 in 1764 waren gedaald tot / 159 in 1771. welk laatste von Erath weel 

 aan de kwade trouw van den toenmaligcn resident Kroon. 



Het handels-etablissement te Ajer Adji , in de tegenwoordige Zuidelijke afdeeliug 

 van Padang, was mede bij de wederbezetting van Sumatra's Westkust niet hersteld, 

 hetgeen von Erath afkeurde, vermits de winsten aldaar in het jaar 1780 nog hadden 

 bedragen / 6678 en de Korintjië'rs en de verder Oostelijk (balik Ooekil= aan de over- 

 zijde der bergen) wonende volken er telkens op aandrongen, dat hun aldaar weder de 

 gelegenheid zou worden gegeven om te handelen , waardoor zij den veel langeren weg 

 naar Poeloe Tjinko zouden kunnen vermijden, welke groote afstand hen thans noopte 

 om bij de Engelschen te Moko-Moko ter markt te gaan. 



Poeloe Tjinko had het voordeel van minder last te hebben van de inmenging 

 der bovenlanders in de landszaken dan Padang. 



liet voornaamste hoofd der nabij gelegen negenen was de panglima van Si Lebar. 

 onder wien stonden acht panghoeloes, van welke vier uit de bevolking van Soengi 

 Pagoe (') en vier uit Kota Anau , Kinari en Moeara Panas in di- XIII Kota's gekozen 



(') Het zuidelijkste deel van de tegenwoordige afieeliag \lll en IX kota's (Sulob. 



