— 50 — 



waren. De bovenlanders lieten gewillig de keus dier personen aan hunne, aan de stran- 

 den gevestigde, stamgenooten en aan het Compagnie's bestuur over. 



Dat de zaken van de O. I. Compagnie in 1789 ter Westkust van Sumat ra aller- 

 wege vrij slecht stonden, blijkt uit het vorenstaande voldoende. 



Von Erath , zooals wij gezien hebben , schreef dat grootendeels toe aan de 

 onvoldoende bezetting der oude Compagnie's etablissementen , — aan de voortdurende 

 binnenlandsche onlusten , — aan de geweldenarijen der Atjehuezen , — aan de mindere 

 afhankelijkheid der bovenlanders door het openen van de nieuwe markt te Poeloe Piuang. 



Om met de zwakke middelen der Compagnie daarin te voorzien deed hij voor- 

 stellen, waarvan sommige thans de algemeene afkeuring zouden ondervinden. 



Zoo stelde hij voor om , wanneer de bevolking der XIII Kota's weder de we- 

 gen sloot, eenigen der voornaamste handelaars van dat land te Padang onverwachts op 

 te ligten , naar Batavia te zenden en hunne terugkomst afhankelijk te maken van het 

 herstel der rust. Ook wilde hij de inlandsche katoen , al ware het met verlies , op- 

 koopen , om den inlander te dwingen de betere Soeratsche katoen van de Compagnie 

 af te nemen , waardoor de inheemsche katoenkultuur weldra zou te niet gaan. 



Een beter denkbeeld van von Erath was om los te laten het gebruik om 

 met de bovenlanders alleen te handelen in ruil tegen stofgoud en het aan hunne keus 

 over te laten in muntspeciën te betalen. 



Voorgelicht door den heer Johannes Siberg, kon de Regering, zooals wij hier- 

 boven reeds vermeldden, zich met al die nieuwigheden niet vereenigen , ter gevolge waar- 

 van alles bij het oude bleef, totdat in 1792 de vrijheid van handel aan particu- 

 lieren werd gegund. 



Reeds in het voorgaande jaar had de heer von Erath zijn ontslag als opperhoofd 

 van Sumatra's Westkust gevraagd, hetgeen hem bij besluit van 20 Junij 17911 

 op de meest honorabele wijze werd verleend, en bij besluit van 3 Augustus 1792! 

 werd hij, mede op zijn verzoek, naar Nederland //verlost ,,> of met andere woorden, 

 uit 's Compagnies dienst ontslagen. Zijne geldelijke administratie kon echter nog \ 

 niet worden afgerekend , daar men te Padang had verzuimd de negotieboeken over i 

 de twee laatste jaren van zijn bestuur op te maken. Daarom werd geèischt , dat hij j 

 een onbepaalden borgtogt zou stellen , welke echter , op zijne vertoogen , spoedig werd 

 veranderd in eene borgstelling van 10.000 rijksdaalders. 



Von Erath werd opgevolgd door zijn Secunde, Mr. Philippus Johannes van i 

 der Stengh , in wiens plaats van Batavia werd gezonden de Onderkoopman Dirk 

 ter Hoeff. 



Het bestuur van dit opperhoofd was zeer kort. . Maar viel er onder hem niets 

 van belang voor op politiek of commercieel terrein , zijn aanwezen kenmerkte zich door 

 een ongehoord schandaal. Op klagt en aandrang van het Padangsche garnizoen zag 

 de secunde ter Hoeff zich genoodzaakt zijn chef in de uitoefening zijner bediening 

 te schorsen wegens het plegen van tegennatuurlijke ontucht en het overhalen daartoe 

 van militairen. 



