— 10 — 



tot verre in der vorsten Landen toe kan opvaren , terwijl aan de monding zelve door- 

 gaans water genoeg is voor kleene brikken en chaloupen , om bij hoog getij in dezelve 

 te kunnen komen. Eu de tweede Revier ontspringd in het Distrikt van Lingkier. 

 Dezelve is echter meer als een Bergstroom, dan eeu weezeutlijke Revier aantemerken. 

 Het zijn alleen de Reegeus iu ie westmouzou, welke die doen ontstaan. Dezelve is 

 dan zeer opgezwollen en stort zich met groot geweld uit het gebergte, om vervol- 

 gens, zo als gezegd, tusschen het Sourabaijasche en Grisseesche in zee te lopen. Na 

 het ophoudeu der Reegens droogd deeze stroom ook gemeenlijk weeder op , houdende 

 als dan eenelij k aau de zeekant noch eenig water, doordien de zee zelve aldaar een 

 inham formeerd en bovendien ook de hier voorwaards gewaagde spruit van Goe- 

 uoeug Sarie , zich niet verre van daar in dezelve ontlast , en waarom dan ook deeze 

 Revier alleen aan de monding kan bevaren worden en zulks noch maar met kleine 

 Inlandsche Prauwen , welke niet diep gaan. 



Eigentlijke Bergen worden in het Sourabaijasche niet gevonden. Het geene 

 men dien naam zoude willen geeven , zijn slechts heuvelen , welke geene noemenswaar- 

 dige hoogte hebben. Deeze heuvelen zijn, zo als reeds aangehaald is, op zommige 

 plaatsen geheel dor en steenachtig en op andere bewassen met wild hout en tusschen 

 beiden ook , met Jatijbosschen : doch voor het vorige is mij omtrent dezelven hoe- 

 genaamd niets merkwaardigs voorgekomen. 



Het zand van de grote Revier is veel vermengd met zeer kleene fijne ijzer- 

 deeltjes, doch deeze schijnen door de stroom uit het hoger gebergte in der vorsten 

 Landen te zijn meede gevoerd. Het komt mij echter uiet onwaarschijnlijk voor , dat 

 deeze en misschien ook noch andere Delfstoffen , in zommige der Sourabaijasche Dis- 

 trikten, meede gevonden worden, ten minsten schijnt het aanzien van aard-olij, waarvan 

 men in de valeijen tusschen eu aau de voet van de voorschr. heuvelen verscheidene 

 bronnen vindt, niet onduidelijk het bestaan van steenkolen te bewijzen, ofschoon alle 

 mijne, in vroegere Jaren, daarna gedane onderzoekingen vruchteloos ziju geweest. 



Rijst eu zout zijn de vooruaamste articuleu , welke Sourabaija opleeverd. Jaar- 

 lijks worden daarvan aanzienlijke quantiteiten uitgevoerd. De overige Producten zijn 

 van weinig belang. Het katoen , de olij , strozakken en andere goederen , waarvan 

 meede uitvoer geschied, komen meest uit der vorsten Landen. De kleijachtige gesteld- 

 heid van de grond maakt het Sourabaijasche weinig geschikt, om iets anders als het 

 eerstgem. gewasch te cultiveeren. Te vergeefs heeft men , seedert een reeks van Jaren, 

 in elk Distrikt, de beste stukken gronds doeu uitzoeken en dezelve met koffij en 

 Peeper laten beplanten. Veele van deeze Plantagien heeft men seedert weeder moeten 

 abandonneeren , en de overigen bevinden zich grootendeels meede in geen zeer voor- 

 deelige toestand , zoo als in den vervolge nader zal worden aangetoond. 



De stadt zelve is zeer aangenaam geleegen aan de westelijke oever van de 

 Hoofd kil der Grote Revier, welke beneeden dezelve in zee valt. Het is echter te 

 beklagen , dat men in de opbouwing , niet meerder reegelmatigheid heeft geobserveerd ! 

 De Huizen leggen verspreid door elkander en daardoor worden meest al kromme, 





