— 12 — 



te bewilligen , langzamerhand notabele voorsteeden zullen ontstaan , zo zal het zeeker 

 ook niet onnodig weezen , zorg te dragen , dat de te doeue opbouwing van gem. hui- 

 zen in dier voegen geschiede , dat die overal regelmatige straten komen te formeeren , 

 welke ruimte genoeg hebben, om dan eene vrije doorspoeling van lucht, zo min, als 

 het gemak der passanten hoegenaamd eenige belemmering toetebrengen. 



De Inwoonders der stadt zijn alle Christenen , zo Europeërs , als die hier in 

 het land geboren zijn. De Chineezen bewonen eene eigene wijk of kampong , en de 

 Maleijers, Bougineezen en verdere vreemde Inlandsche Natiën een andere, beide aan 

 de oostzijde der Revier teegen over de stad geleegen en makende eene vrij goede 

 vertoning, doordien dezelven meest al meede van steene Huizen zijn voorzien. De 

 overige kampongs worden daar en teegen enkeld door Javanen bewoond. Men vindt 

 in dezelve slechts hier en daar eenige weinige steene Huizen , die de Regenten van 

 tijd tot tijd voor hunne kinderen en Naastbestaande hebben doen oprichten. Alle de 

 overige zijn van Bamboezen en Atappen. De straten, tusschen en langs deeze Cam- 

 pongs , zijn echter gemeenlijk zeer ruim en goed , en overal vindt men de nodige 

 bruggen over de onderscheidene armen en kanalen der Revier aangebragt. 



Het Inlandsch bestuur in dit Landschap is thans noch op die zelvde wijze 

 ingericht, als het was, toen de stranden aan de voormalige Hollandsche Oost-Tndische 

 Compagnie wierden afgestaan. Voor zo veel ik heb kunnen nagaan , is echter in 

 de eerste tijden, slechts .een enkelde Regent aan het Hoofd van dit bestuur ge- 

 weest. Deeze was gewoonlijk een Naastbestaande van den vorst zelve , of ten minsten 

 een zijner voornaamste Gunstelingen, tot dat het gedrach van eene derzelve, bij ge- 

 leegentheid van een ontstane oorloch , deed inzien , hoe gevaarlijk het konde worden , 

 zo een uitgestrekt en volkrijk Land aan een Perzoon alleen toe te betrouwen, en van 

 die tijd af zijn hier steeds twee Regenten geweest. 



Deeze Regenten worden onderscheiden door de benaming van Eerste en Twee- 

 de, doch dit heeft eenelijk betrekking tot de voorrang, die de eene boven de andere 

 heeft, terwijl dezelve in alle andere opzichten, geheel aan elkander gelijk zijn ; hebben- 

 de, ieder zijn eigen aandeel in het Regentschap , het geen genoegzaam even zo groot 

 als dat van den anderen is en waarmeede zich deeze op geenerhande wijze mag be- 

 moeijen, zo dat dit Landschap eigentlijk gezegd kan worden twee Regentschappen 

 uittemaken , ofschoon de Landen zo geheel door elkander lopen , dat men telkens bij 

 een dorp of Negorij van den Eerste , ook eene van den Tweeden Regent aantreft , en 

 waarom het dan ook eene volstrekte onmogelijkheid is geweest van deeze verdeeliug 

 bij de voorschr. kaart meede aanwijzing te kunnen doen. 



Met deeze zo zonderlinge inrichting heeft men waarschijnlijk niets anders tot 

 oogmerk gehad, als den eene Regent niet boven de andere te bevoordeelen , hoewel 

 ik echter ook niet ontkennen wil , dat dit enkeld het uitwerkzel van een staatkun- 

 dig beginzel kan zijn geweest. Men kan zich misschien hebben verbeeld gehad , op 

 deeze wijze de ontrouw der Regenten best te kunnen voorkomen, dewijl het daardoor 

 genoegzaam onmogelijk wierd gemaakt, dat in het eene Regentschap iets ondernomen 





