— 41 — 



dat nimmer eenig Hoofd , ja zelvs geen Regent , van buis gaande, zich van eenige benodigd- 

 heeden voorziet , zo min voor hem zelve , als zijn gevolg; overal waar bij aankomt , worden 

 hem deeze , zo wel als de vereischte Manschappen en Paarden tot voortzetting zijner reis 

 door de Ingezeetenen voor niet geleeverd , en zo hij werkelijk in de Negorij zelve een Com- 

 missie heeft te verrichten, dan moet hem ook noch bovendien het een of ander voor zijne 

 moeite gegeeven worden, zo als bij voorbeeld, een halve stuiver van ieder huisgezin, 

 wanneer deeze zijne Commissie in den opneem van den staat der bevolking heeft be- 

 staan, eenig pluimvee en vruchten, als dit eenelijk tot de landerijen betrekking heeft 



gehad , en zo vervolgens . 



BIJZONDERE LASTEN. 



A. Het zogenaamde Palakoe Jaxa. Deeze belasting is voorheen betaald 

 geworden, wanneer een huisbraak geschiede, iemand gekwetst, dan wel ver- 

 moord wierd : of eenig ander feit van gewicht kwam voortevallen , waarbij 

 het ouderzoek van den Jaxa nodig was, en wel altijd aan deeze Jaxa zelve, of de 

 door hem daartoe afgezondene Perzouen, om te dienen, tot beloning voor de daar- 

 meede gehad hebbende moeite. In de nabijheid van de stad bedroeg dit Commissie 

 geld gewoonlijk niet meerder als 15 dubbeltjes, doch in de verder afgeleegene Dis- 

 trikten tot 20, 25 en zelvs 30 dubbeltjes, na mate van de meer of mindere afstand 

 der plaats, waar het onderzoek had plaats gevonden, doch het zelve kwam eenelijk 

 ten laste van het Huisgezin , of de Perzoon , die het onderwerp van dit onderzoek 

 had uitgemaakt, onverschillig of hij al of geen aanleiding tot de zaak gegeeven had 

 en zonder dat de overige Ingezeetenen van het Dorp of Kampong daarin hoevden te 

 deelen. Deeze zo onbillijke belasting is echter bij het vorige Gouvernement reeds 

 afgeschaft en ook moet ik bekennen , mij geen blijken voorgekomen te zijn , dat de- 

 zelve noch word geheeveu , ofschoon ik echter niet gelooven kan, dat dit altijd het 

 geval is, ten minsten dan niet, als zich eenige waarschijnlijkheid opdoed , dat de 

 zaak verborgen kan blijven. 



B. Het zogenaamde Panombo , of de gerechts-onkosten , bij geleegentheid , 

 als zich iemand over eenige zaak bij den Jaxa vervoegd. Deeze onkosten bestaan 

 vooreerst in 15 dubbeltjes, die zo wel de klager, als de beklaagde, aan gem. Jaxa, 

 volgens een aloude gewoonte , moet betaaleu en wel voor dat deeze parthijen noch 

 gehoord , of de zaak zelve onderzogt heeft en dan , als de uitspraak is gedaan, noch 

 eenige dubbeltjes , nameutlijk , als het geschil geen geld of goed tot onderwerp heeft 

 gehad , doch in dit laatste plaats moet de Jaxa gemeenlijk 10 Pret voor zijne moeite 

 hebben en deeze worden altijd door de trionipheerende partij betaald , doch waar- 

 teegen de Jaxa als dan ook zorgen moet , dat deeze door den verliezer behoorlijk 

 word te vreede gesteld. Het geld, dat hiervan komt is echter niet enkeld voor de 

 Jaxas zelve. Zij zijn verplicht daarvan jaarlijks een zeekere zomma aan de Regenten 

 optebrengen, ter voldoening van het zogenaamde Landraads geld, hetgeen, volgens 

 een oude instelling, van ieder Regentschap aan den Fiscaal van den Landraad moet 

 gefourneerd worden, om daaruit te vinden de kosten van het onderhoud der aan dien 



