— sa — 



het geen aan Padij iets meerder als Acht Amatten uitmaakt , d ewelke men door den 

 anderen wel op vijf Ropijen ieder reekenen knn en zelvs noch meer, doch stelle daar- 

 voor evenwel slechts rds 20. — 



De Bezitter van een Tjatja heeft daar en teegen, buiten zijn Rijst voor de 

 Consumtie, in het jaar ten minsten noch 30 tot 35 rds. nodig, zo ter vol- 

 doening van de Hoofdgelden , welke alleen invoege voormeld reeds 2 rds. 

 voor een Tjatja uitmaken en andere Lasten , als om de vereischte reparatien 

 aan zrjn eigen woning te kunnen doen , item tot inkoop van huisraad , 

 akkergereedschappen, kleedingstukken voor hem en zijn huisgezin, zout, 

 olij , gedroogd vleesch of visch en andere articulen van benodigdheid stelle . 30. — 



En gevolgelijk komt hij jaarlijks noch te kort rds. 10, doch de bomen , welke 

 hij rondsom zijn huis geplant heeft , zijne bamboezen ; surithuinen en andere planta- 

 gien, van welk alles hij geen bijzondere lasten hoevt optebrengen , leeveren hem jaar- 

 lijks ook al eenige spaansche matten op en daar en boven kan men reekeuen , dat zijne 

 vrouw met spinnen , weeven , aanlokken van pluimvee , verkopen van snoeperijen 

 en anderen kleinigheeden , doorgaans meede Avel \ i j 2 a, 2 stv 1 s daags verdiend, zo dat 

 een dienstdoende Javaan, als hij en de zijnen slechts niet te lui zijn, over het al- 

 gemeen genomen , noch al reedelijk wel kan uitkomen , want , ofschoon er ook veele 

 onder deeze dienstdoenders zijn . welke geen geheele Tjatja voordeel geevende gronden 

 voor zich alleen bezitten , maar daarin met twee , drie en zelvs meer andere Perzoner 

 gelijkelijk deelen , komt daar teegen ook in aanmerking, dat, na mate hun aandeel 

 kleiner is , hunne lasten en diensten meede zo veel te minder zijn en zij gevolge- 

 lijk ook na rato meerder tijd en geleegentheid kunnen hebben , om de velden der 

 Hoofden en anderen , welke dit zelve niet kunnen doen , te bewe rkeu , of zich op een 

 andere kostwinning toetel eggen. 



Voor dat ik nu tot de beschouwing van andere zaken overga , zal ik , volgens 

 mijne hier voorwaards gedane belofte, eerst noch eenig nader gewach maken van de 

 staat, waarin zich de kotiïj culture en de jatij bosschen in dit Landschap bevinden. 



Men kan reekenen , dat de kofiij culture eerst seedert een jaar of 20 in het 

 Sourabaijasche is ingevoerd, dewijl dezelve voor die tijd in het generaal, op alle 

 plaatzen , tot het toenmalige Gouvernement van Java gehorende , verboden was. De 

 eerste plantagien waren kleen en van weinig aanbelang , doch successive en vooral ge- 

 durende de laatste 5 jaren zijn die zeer vermeerderd en uitgebreid geworden, zo dat 

 dezelven thans wel een getal uitmaken van 160 thuinen en deeze te zamen genomen 

 eene oppervlakte beslaan van ruim 978 Morgen lands. In den beginne had men 

 voor deeze thuinen slechts zulke gronden genomen , welke daartoe best kouden gemist 

 worden , dan daar deeze natuurlijk de slechtste van allen waren , dewijl de beetere reeds 

 voor andere culturen waren geemploijeerd , zag men zich weldra in de verplichting 

 dezelven te moeten abandonneerèn en in dies steede nieuwe gronden uittekiezeu , wel- 

 ke echter meest al ook onvoldoende wierden bevonden en dus insgelijks moesten ver- 

 wisseld worden , tot dat men eindelijk zulke streeken had aangetroffen , waar de grond 



