— 59 — 



woonders zijn ondertusschen neevens hare Trekbeesten volgens verzeekering van den 

 Europeesch Hoofd opzichter , volkomen geevenreedigd aan de werkzaamheeden , welke 

 door hun moeten verricht worden , uitgezonderd alleen in zulke gevallen , als er in 

 eeus eene grote quantiteit houtwerken word geeischt en deeze spoedig moeten gelee- 

 verd worden , wanneer ook door do Inwoonders van andere in de nabijheid geleegene 

 dorpen assistentie moet worden verleend. Voor het overige had ik wel gewenscht bij 

 deeze geleegeutheid , eene opgave te kunnen supediteeren , hoe veele en welke soort 

 houtwerken, in de twee vorige jaren, uit de Sourabaijasche bosscheu getrokken zijn; 

 dan vermits van deeze houtwerken geene distincte aauteekening is gehouden , maar 

 dezelveu met de ook van elders aangebragte, en door de Boschvolkeren van Passou- 

 rouang, Bangil , Grissee, Lamongang en Sidaijoe gekapte, door den andereu geleeverd 

 zijn, zo kan ik eenelijk hierbij de lijsteu overleggen van de gem. houtwerken zodanig 

 als die alhier aangebragt en werkelijk bij de specificatien zijn ingenomen, en volgens 

 welke lijsten deeze houtwerken , na de bij het vorige Gouvernement bepaalde prijs- 

 courant , waardig zijn geweest , als. 



Die van het jaar 1810 Rds. 15695 : 14. 



En die // „ // 1811 » 18009: 47. 



of te zamen Rds. 33705: 13. 



en daar de in gem. jaren aan de boschvolkeren gedane verstrekkingen van 

 Rijst , zout , ijzer, staal, Buffels gelden enz. niet meerder bedragen heb- 

 ben dan * 2932: 11. 



zo zouden gevolgelijk de voorschr. houtwerken aan winst hebben opge- 



leeverd Rds. 30,773: 2 



te weeten buiten de kosten der administratie op de stapelplaatsen , de 

 Salarissen der Europeesche Boschgangers en opzichters en andere daar- 

 toe betrekking hebbende ongelden. 



Het eerste , dat mij, na deeze afzonderlijke beschrijving der koffij-culture en 

 Jatij bosschen , voorkomt opmerking te verdienen , zijn de Markten, of zo als de In- 

 lander die noemd Passers, met de Tambangans of veeren , welke men verplicht is ge- 

 weest, op zommige plaatsen, waar geene bruggen over de Revieren en kanalen zijn, 

 tot gerief van de ingezeetenen te moeten aanleggen. De beschikking over deeze 

 Passers, zo wel als de daarvan komende voordeden, is tot dus verre geheel aan de 

 Regenten overgelaten geweest ; doch het is eerst seedert eenige jaren, dat zij dezelven 

 voor hunue eigene reekening doen administreeren, terwijl zij die in teegeudeel bevo- 

 rens altijd aan het Hoofd der Chineezen alhier hadden afgestaan , dewelke deeze Passers 

 en Tambangans dan weeder in het klein aan auderen verpachte en daarop een aan- 

 zienlijk voordeel behaalde. Voor zo veel ik heb kunnen nagaan, zijn onder deeze 

 Passers en Tambangans geene, die eerst nu zijn aangelegd geworden , maar dezelven 

 hebben van ouds her op den teegens woord igen voet bestaan, zo dat die allen als vol- 



