— 60 



komen wettig zijn te beschouwen. Het getal der eerste bedraagd vijf-en-vijftig en 

 dat van de laatste zes-en-dertig, en dezelven hebben in het gepasseerde jaar, conform 

 de bijgaande lijsten, te zamen aan de Agenten opgebragt Rd s . 9936. In dit jaar 

 zullen dezelze, volgens eenige nieuwe daaromtrent gemaakte arangemeuten, wel noch 

 iels meerder afwerpen. Dan hoe aanzienlijk dit meerdere ook weezen mo^e , houde 

 ik mij echter verzeekerd, dat het zelve noch op verre na in geene vergelijking kan 

 komen, bij het geene men van die Passers en Tambangaus zoude kunnen trekken, 

 wanneer dezelven regulier verpacht , of ten minsten een beeter opzicht daarover gt 

 houden wierd, daar nu de eene vertrouweling het op den anderen laat aankomen ei 

 deeze weeder op een volgende, en hier door natuurlijk veel verloren gaat. Onder- 

 tusschen moet men echter ook bekennen, dat de heffingen, weljte op deeze Passers 

 en de Tambangaus geschieden, allezmts gematigd zijn en dus ook in geenen deele tot 

 eenig bezwaar kunuen strekken. Ik heb mij overal moeite gegeeven, om dit nategaai 

 en ik heb nergens gevonden, dat van de op de Passers aangebragt wordende goedereu 

 meerder dan 1 of hoogstens 5 pCt. betaald word, en dit noch maar alleen als 

 die goederen werkelijk van de hand zijn gezet en anders niet. Wel is waar, dat, na- 

 volgens eene aloude gewoonte ^ voor de vrijheid van intreede op de Passers en het 

 genot der zitplaatsen ook iets in natura van de goederen zelve moet afgelangd worden, 

 doch dit geschied eenelijk van vruchten, bloemen, versnaperingen en wat dies meer is, 

 doch nimmer van rijst, lijwaden, garens, of andere articulen van belang en daar ei 

 boven is de quantiteit ook in evenreedigheid van het aangebragte, altijd zeer gering 

 en word zelvs dikwijls in het geheel niets genomen, als het aangebragte niet werke- 

 lijk zo veel bedraagd, dat de afgaven, zonder belemmering te veroorzaken, geschiedei 

 kan. — En aan de overvaarten of Tambangaus is de betaling noch veel minder, als 

 bedragende, voor ieder kop , die zich laat overzetten en een dragt goederen bij ziel 

 heeft, niet meerder dan een enkelde duit, en voor die geeu goederen hebben een halve. 

 Buiten deeze Passers en Tambangaus zijn geen andere plaatsen in het Sourabaijasche, 

 alwaar voor de aan of voorbij gebragt wordende goederen eenige gerechtigheid betaalc 

 word, hetzij tolpoorten, salarangs, of wat benaming deeze plaatsen ook zouden mo- 

 gen hebben, en ook weet men hier niets van de heffing van bruggengeld, het tjappei 

 den Piculansstokken, of andere diergelijke belastingen. Eenelijk moet van goederen, 

 welke door of voorbij de Passers gebragt en naar elders gevoerd worden, om die al- 

 daar te verkopen , op elke deezer Passers meede eene geringheid worden betaald, het geei 

 gewoonlijk voor een geheele dragt , die men een ropij schat waardig te zijn, op een enkelde 

 duit uitkomt eu zo vervolgens na rato ; wel te verstaan , als deeze goederen over lanc 

 getransporteerd worden eu geenziuts, ingevalle dezelve zich in vaartuigen bevinden, 

 alzo deeze laatste geheel vrij zijn, ten ware die uitgeladen en meede op of voorbij de 

 Passers mogten worden gebragt, wanneer die aan dezelve betaling als de anderen on- 

 derworpen zijn. Voor het overige zijn de Ingezeetenen in geenen deele verplicht hun- 

 ne goederen naar deeze Passers of Markten te moeten brengen. Een ieder kan die 

 vervoeren , werwaards hij wil, mits de zo evengen. gerechtigheid bij het passeeren der 



