— 61 — 



Passers betalende, en ook heeft elk een het recbt zijne goederen in zijn eigen dorp te 

 verkopen en zonder dat hij daarvoor hoegenaamd iets hoeft te betalen, uitgezonderd 

 alleen, wanneer hij daartoe voor zijn huis of aan de weg een zogenaamde warong of 

 kraamtje houd, en in welk geval hij dan voor zo een kraamtje dagelijks een duit 

 moet opbrengen aan den eigenaar van de Passer, welke in dat Distrikt geleegen is. 



De vaart en handel naar en van de Grote Oost , overwal , Batavia en andere 

 plaatsen is hier meede noch al vrij levendig. En dit kan insgelijks ook gezegd wor- 

 den van de zogenaamde kleine handel, het geen eigenthjk die is, welke in de nabijheid 

 word gedreeven, zo als met Aladura, Grissee , Passourouang , enz., en waartoe men 

 zich eenelijk van kleine Inlaudsche vaartuigen bediend, gelijk Prauwmaijangs, Django- 

 lans, Joekoeugs en andere diergelijken, welke geschikt zijn, om overal langs de ondiepe 

 stranden en in de revieren te kunnen doorkomen en het gantsche jaar door over en 

 weeder te varen. - Dan daar evenwel veele der Ingezeetenen hunne voorheen gehad 

 hebbende vaartuigen , successive , zo door den oorlog , als zeerovers en ander zints 

 verloren hebben en de daardoor veroorzaakte vermindering van algemeene welvaart, 

 gevoegd bij de in teegendeel zo zeer toegenomene schaarsheid en duurte van hout. — 

 het niet hebben toegelaten veele nieuwe te kunnen aanbouwen , zo kan men derhal- 

 ven ligt nagaan, dat, hoe leevendig deeze beide takken van handel thans ook zijn 

 mogen, dezelven echter, in vergelijking teegen het geene die bevorens geweest zijn, 

 eeue aanmerkelijke vermindering hebben ondergaan, ofschoon eene zodanige vergelijking 

 thans niet wel meer te maken is, daar, volgens de opgaaf der toenmalige Pachters, 

 de door hen gehoudene aantoekeniugen van de des tijds uit en ingevoerde goederen, 

 seedert alle te zoek zijn geraakt ; en waarom ik dan ook slechts van die van de twee 

 laatste jaren of 1811 en 1812 de lijsten hierbij kan laten overgaan. 



De Binnenlandsche Handel, die met der vorsten Landen word gedreven, is 

 meede noch al van eeuig aanbelang. Jaarlijks worden er aanzienlijke quantiteit van 

 zout, gamber, ijzer, koperwerken , chinase wharen, Patholen en andere westersche lijwaden 

 derwaards vervoerd en in dies steede weeder andere articuleu van daar getrokken zo 

 als kappas, garen, Palmachristie of Jarak, Olij, strozakken en zelvs ook rijst, als het 

 gewasch daar wel is uitgevallen ; doch bediend men zich hiertoe gemeenlijk meede 

 alleen van vaartuigen, alzo die, gelijk gezegd, tot verre in der vorsten landen de revier 

 kunnen opkomen en het transport overland daar en teegen al te moeijelijk en kostbaar 

 valt, nadien alles moet gedragen, of op Buffels en Paarden geladen worden, die meede 

 niet veel kuunen verdienen. — In der vorsten Landen zijn de op- en afgevoerd worden- 

 de goederen, bij zommige plaatsen, aan de betaling van ïhol onderworpen, doch in 

 Gouvernements Landen vindt dit geen plaats , wijl deeze handel steeds als zeer nuttig 

 voor de Ingezeetenen en tevens ook voordeelig voor het Gouvernement zelve beschouwd 

 is, na dien de gem. goederen toch meest al van elders komen , of naar elders wor- 

 den uitgevoerd, en men dezelve uit dien hoofde zo min mogelijk heeft zoeken te 

 bezwaren. 



De jaarlijkse Contingenten en vast bepaalde leverantien aan het Gouvernement 



