— % — 



baar onvoldoende waren en bovendien niet met elkaar overeenkwamen. Die wensch 

 werd eindelijk vervuld, doordat ik in December 1879 de opdracht der Regeering ont- 

 ving, de sedert kort onder geregeld bestuur gebrachte landstreken Pangkalan-Kotta-Baroe 

 en XII Kotta-Kampar te bereizen , ten einde eene geologische overzichtskaart van dat 

 terrein te vervaardigen. — In de laatstgenoemde landstreek liggen du bedoelde bouwvallen. 



Gaarne voldeed ik daarom aan het verzoek van den heer E. Netsclier, vroeger 

 Gouverneur van Sumatra* Westkust, daarna lid in den Raad van Nederlandsch-Indië, 

 die zich , kort vóór mijn vertrek naar Pangkalan, te Padang-Pandjang bevond, om de 

 bedoelde Hindoe-ruïnen op te meten en in teekening te breugeu. 



In Februarij 1880 kou ik hem te Batavia de kladteekeningen der ruïnen 

 laten zien , wat hem blijkbaar groot genoegen verschafte. 



Die aangename oogenblikken zouden echter tot de laatste zijns levens belmoren. 

 De kwaal, waaraan hij reeds lang lijdende was, verergerde weldra, zoozeer, dat hij 

 zijn einde voelde naderen. 



Kort daarop ontving ik van hem een pak , inhoudende verscheidene we- 

 tenswaardigheden met betrekking tot de ruïnen van Moeara- Taboes, verzameld door 

 den controleur van Pangkalan, den heer E. Th. van Delden , met verzoek die beschrij- 

 ving samen met de mijne uit te willen geven. 



Slechts weinige dagen later behoorde hij niet meer tot de levenden! 



Het bedoelde verslag van den controleur van Belden, dat ik met zijne toestemming 

 slechts op enkele plaatsen een weinig heb omgewerkt, zal men hieronder aantreffen. Daar- 

 op volgt mijne beschrijving van de Stoepa, waarbij de groote teekening behoort, terwijl 

 de heer Groeneveldt , conservator van het archeologisch museum te Batavia, nog eeuige 

 opmerkingen van algemeenen aard aan onze beschrijvingen heeft toegevoegd: 



De nieuw ingelijfde landstreken Pangkalan-Kotta-Baroe en XII Kotta-Kampar 

 behooren tot de assistent-residentie L Kotta's van de residentie Padangsche-bovenlanden. 



De reis naar Moeara-Takoes geschiedt het gemakkelijkst op de volgende ^ijze 

 (Zie kaartje fig. I.) 



ik voornamelijk te moeten zoeken in de omstandigheid, dat de teekenaars niet geschetst hebben wat 

 zij zagen, doch integendeel getracht hebben in de met aarde en planten bedekte en op vele plaatsen 

 afgebrokkelde massa , den vorm van het bouwwerk zelf te gissen; van die gissingen bleek echter in 

 hunne teekeningen niet en zoo kregen deze een positief karakter, dat vermoedelijk niet in de bedoe- 

 ling gelegen heeft. Vooral de door den heer Du Ry van Beest Holle geleverde teekening gaat aan 

 dit euvel mank, terwijl hij ook in andere opzichten minder gelukkig geslaagd is, daar b. v. het sou- 

 bassement, dat gemakkelijk toegankelijk en dus in zijn waren vorm weer te geven was, door hem zeer 

 onnauwkeurig is voorgesteld, terwijl dit gedeelte der afbeelding van den heer de Groot, behoudens 

 kleine afwijkingen, vrij wel met de gezaghebbende opname van den heer Verbeek overeenstemt. 



Aan de heeren de Groot en Du Ry van Beest Holle blijft de eer deze ruïne ontdekt en weer 

 onder de aandacht gebracht te hebben; zij baanden den weg tot de vollediger kennis, die wij nu daarvan . 

 bezitten, maar toch kwam het wenschelijk voor op de gebreken van hunnen arbeid te wijzen, omdat 

 zulke gebreken meer zijn voorgekomen en eene waarschuwing ter zake niet overbodig is. Wie eene 

 ruïne teekent, moet ze weergeven zooals ze daar voor hem ligt, en mag niet streven naar eene voorstelling 

 van den oorspronkelijken vorm , tenzij hij door zorgvuldige opname daartoe gerechtigd is. Gr. 



