— 9 — 



Zooals ik hierboven opmerkte, moet men van het passantenhuis te Moeara- 

 Takoes een voetpad van 1345 meter lengte in Z. W. richting volgen, en dan bevindt 

 men zich bij het punt A van onze Situatieteekening, fig. 4, op 10 meter afstand van 

 den ingang tot de ruïnen. Onder dien ingang moet men echter geenszins een poort 

 of iets dergelijks verstaan; de plaats waar de ruïnen liggen is van het omringende 

 bosch nergens afgescheiden ; rondom de gebouwen schijnt vroeger een aarden wal van 

 hoogtens 1 meter opgetrokken te zijn geweest, waarvan de stukken aa (zie Situatie- 

 teekening) nog zijn overgebleven. In dien aarden wal vond ik enkele gebakken 

 steenen , maar of die wal daarom vroeger een steenen muur is geweest, komt mij 

 twijfelachtig voor, omdat het aantal steenen daartoe wel niet groot genoeg is ; aan den 

 zuid- en oostkant is bovendien niets van een wal of muur te bespeureu ; het vlakke 

 terrein, waar de ruïnen staan, verloopt in het even hooge boschterrein. 



De twee overgebleven stukken aa van den aarden wal hebben respectievelijk 

 eeue richting van 75° en van 165°, en dit zijn dezelfde richtingen, die de kanten 

 van alle gebouwen bezitten. De richting wijkt dus 15° van het W.- O, en evenzoo 

 van het N.- Z af. 



Waarschijnlijk liep vroeger de aarden wal geheel rond, zooals ik in de teeke- 

 ning heb voorgesteld met gestippelde lijnen ; de daardoor ingeslotene ruimte kan niet 

 veel korter geweest zijn dan 64 meter, bij eene breedte van 45 meter, waardoor een 

 rechthoek van 2880 D meter werd ingesloten. 



Of zich vroeger in een van de zijden van dien rechthoek een hoofdingang be- 

 vond, is volstrekt niet meer te zien. 



Juist op het punt waar de twee stukken van den aarden wal samen stoo- 

 ten, dus in een van de hoekpunten van den zooeven genoemden rechthoek, betreedt 

 men over het }f t meter hooge walletje de vierkante ruimte, en dit punt wordt tegen- 

 woordig //de ingang 11 genoemd ; maar zeker was dit vroeger de ingang niet. 



Bij het rondwandelen bemerkt men dat hier 5 verschillende bouwwerken bij 

 elkaar hebben gestaan, die nu, met uitzondering van de Stoepa, niet veel meer dan 

 troostelooze puinhoopen zijn. 



Zij zijn in de Situatie-teekening aldus aangegeven : 



b. De Tjandi toea, 



c. De Tjandi hongsoe, 

 dd. Twee palanqka h, 



e. De Stoepa, bij de inlanders Mal'ujèh geheeteu. 



De Tjandi toea, het meest noordelijke monument, is verreweg het grootste van 

 de vijf; de omtrek van den puinhoop bedraagt bijna 100 meter, de hoogte 7.8 meter. 

 Alleen aan de Zuidzijde, bij den Zuidoostelijken hoek, is een klein gedeelte van het 

 soubassement ontbloot, dat een dergelijk lijstwerk vertoont als de Stoepa. In fig. £ 

 is dit stuk, eene schets van den heer van Delden, voorgesteld. 



De richting van dezen muur, die uit rooden gebakken steen bestaat, is 75°, 

 dus evenwijdig aan den bovengenoemden aarden wal. — Meer is er niet van den 



