— 19 — 



meu bij hot ontgraveu van Boeddhistische ruïnen bij Peshawer soortgelijke platformen gevonden heeft, 

 zoowel rond als vierkant, die echter niet afzonderlijk stonden, maar op eeuigcn afstand door nissen 

 omgeven waren. Ook daar heeft men de beteekeuis er van niet kunnen nagaan (Fertrusson op. cit. 

 pag. 170). 



Men ziet dat de ruïnen van Moeara-Ta koes ons nog veel leeren kunnen en een nader deskundig 

 onderzoek daarvan zou bijzonder belangrijk wezen, omdat de inrichting der Boeddhistische kloosters 

 of tempels , zooals die bij de Hindoe's gebruikelijk was , slechts zeer onvoldoende bekend is. 



Zooals men weet heeft in eigenlijk Hindoestan het Boeddhisme voor andere godsdiensten 

 moeten wijken en wat men daar nog van Boeddhistische bouwwerken vindt, zijn zeer oude stoepa's 

 en rotstempels, welke laatste van de gewone tempels slechts eene zeer onvolledige voorstelling 

 geven. Al het andere is verwoest of voor andere doeleinden aangewend en daardoor onkenbaar gemaakt. 



Daardoor bestaat in de geschiedenis der Boeddhistische bouwkunde eene lacune, die slechts 

 van elders kan worden aangevuld. 



Herhaaldelijk is daarvoor uitgezien naar den Indischen are) 'pel, waar de Hindoe-vestigingen 

 zeer oud waren en belangrijk genoeg om groote bouwwerken te stichten; tot nog toe echter 

 te vergeefs. 



Het schijnt dat Java ons h ; erin niet kan helpen, want, behalve Boro Boedoer, is daar nog geen 

 zuiver Boeddhistisch monument aan den dag gebracht. Onze kennis der Ja va-oud heden is niet vol- 

 doende om te beweren dat zu'ke monumenten op dat eiland inderdaad niet voorkomen, maar zeldzaam 

 zijn ze er dan toch in elk geval. Zouden ze er nimmer bestaan hebben, dan wel door vervolging 

 van den kant der overheerschende Sivaïten zijn verdwenen? Wederom eene vraag, waarop nader 

 onderzoek het antwoord zal moeten leveren. 



Maar hoe dit ook zij, de ruïnen te Moeara-Takoes beloven nog veel zoowel voor de archeo- 

 logie van den archipel, als voor de geschiedenis der Boeddhistische bouwkunst in het alge- 

 meen; laat ons hopen dat spoedig eene bevoegde hand de daar verborgen gegevens zal kunnen gaan 

 onthullen, maar vooral dat het, even als thans met de stoepa geschied is, eene bevoegde hand zal 

 zijn; want gelijk de bedekkende aarde vele der scherpe lijnen van de stoepa voor de opname van 

 Verbeek heelt bewaard, zoo zag ik ook liever de overige ruïnen voorloopig in haren beschermendeu 

 schoot gelaten, dan dat ze, op onoordeelkundige wijze ontgraven, ter wille van ijdele nieuwsgierigheid 

 voor de wetenschap verloren gaan. Gk. 



