Het volgend geschiedkundig overzigt is zamengesteld met een bepaald doel, dat 

 niet beter kan worden gekend dan uit den brief, waarmede het aan de Regering 

 werd ingediend. Ter voorkoming , dat aan den inhoud eischen worden gesteld , 

 waaraan het rapport uit den aard der zaak niet kan beantwoorden, wordt die brief 

 hier in zijn geheel medegedeeld. Hij luidt als volgt : 



Lt. Lm. 



BATAVIA, den 30 sten October 1867. 



Bij besluit van 16 Junij 1866 no. 30 is mij eene zending opgedragen naar de 

 Preanger-Begenlsc/iapjjen , ten einde, na raadpleging van het hoofd van gewestelijk 

 bestuur en van de Regenten aldaar definitieve voorstellen in te dienen , omtrent het 

 vraagstuk der wijziging van het zoogenaamde Preanger-stelsel , op den voet , waarop 

 het bestuur in de andere gewesten op Java is ingerigt. 



Het is der Regering bekend, dat, hoezeer de wijziging der regelen , naar welke 

 de Pr eang er-landen tot dusver bestuurd werden, sedert 1840 bij herhaling ter sprake 

 is gekomen, tot dusver geen ernstig, doordringend onderzoek heeft plaats gevonden, 

 noch naar den historischen oorsprong, noch naar de feitelijke uitkomsten van een 

 stelsel , dat indedaad exceptioneel mag heeten. 



Yan daar, dat zelfs bij de Regering, geen volkomen bewustheid bestaat, om- 

 trent de oorspronkelijke verhouding der Preanger-Tüegeïiten tot de Regering en tot 

 de bevolking, omtrent hunne staatkundige en zelfs omtrent hunne maatschappelijke en 

 private regten, gelijk dit onder anderen ten duidelijkste blijkt uit de omstandigheid 

 dat, blijkens het besluit van 30 September 1865 no. 22, een opzettelijk onderzoek 

 is noodig geweest, ter beslissing of de reclame van den Regent van Bandong over 

 den eigendom der gronden van dat regentschap al dan niet moest erkend worden. 



Het laat zich verklaren , dat de Pr&WM^r-Regenten , aan wie steeds zoo groote 

 magt over de bevolking gelaten is , met wier inwendig bestuur de Regering zich tot 

 dusver zoo weinig heeft ingelaten en die daarbij , althans drie hunner , in het genot 

 van een bijna vorstelijk inkomen gelaten zijn , van de bewustheid der Regering , 

 blijkbaar door de voortduring eener zoo bijzondere stelling partij hebben getrokken 



Aan 



Zijne"} Excellentie 

 den Gouverneur- Generaal. 



