IV 



tot zelf-verheffing en dat zij , te goeder trouw , in het denkbeeld moesten verkeeren , 

 dat er gewigtige redenen bestonden waarom zij , bij uitzondering , zoo gevierd , geëerd 

 en ontzien werden. 



Het gevolg kon niet uitblijven , dat zij , zoowel in het oog van de mindere hoofden 

 en van de bevolking , als bij de Europesche ambtenaren en de Europeschc gemeente , 

 tot zekere mate verloren het karakter van hoogste inlandsche dienaren van den staat 

 in hun regentschap , om in menig opzigt een hooger standpunt in te nemen. 



Deze opvatting van hunne stelling was zoo in als buiten de Preanger-Regent- 

 sc/iappen, zóó algemeen verspreid, dat het mij onvermijdelijk voorkwam, om, nu 

 met ernst de hand zou geslagen worden aan de door velen als noodzakelijk erkende 

 hervorming van het Prëanger-stelsel , door naauwgezet onderzoek het licht te verkrijgen , 

 noodig om eiken twijfel ter zake op te heffen. 



Tot bereiking van dat doel heb ik mij niet kunnen bepalen tot raadpleging 

 van de Regenten en van den Resident, maar heb ik mij gewaagd aan een meer 

 omvattend onderzoek in de archieven van het Gouvernement van vroegeren en lateren 

 tijd, en de vruchten daarvan zooveel mogelijk getracht te toetsen aan hetgeen ik 

 door plaatselijke navraag en door volks-overleveringen , kon te weten komen. 



De omvang van de mij opgedragen zending is daardoor aanmerkelijk uitgebreid , 

 doch, naar ik hoop , niet geheel zonder nut ; en , zoo het verslag dat ik thans de eer 

 heb aan te bieden , niet kan bogen op volledigheid , noch zelfs op volstrekte naa\iw- 

 keurigheid in alle onderdeelen , mag ik toch vertrouwen , dat de Regering m )t wel- 

 willendheid zal beoordeelen eene , zij het ook gebrekkige , poging , om de mij opgelegde 

 taak , binnen den beschikbaren tijd en met de voor mij beschikbare middelen , naar 

 best vermogen , te vervullen. 



In het historisch onderzoek heb ik , onder die omstandigheden , niet verder 

 kunnen gaan , dan onmisbaar was voor eene juiste beoordeeling der regten van den 

 staat, bij toepassing van de algemeen op Java werkende beginselen van bestuur. 



Dat terrein werd alzoo van zelve beperkt tot het grondgebied en tot de 

 staatkundige verhouding der Preanger-landen , van de vroegst bekende tijden af lot 

 deze dagen. 



Die onderwerpen zijn uitvoerig behandeld in de zes eerste hoofdstukken van 

 liet verslag , waarin volledigheidshalve een aantal citaten uit authentieke en andere bronnen 

 voorkomen , waarvan de lezing welligt hier of daar minder opwekkend zal zijn , docli 

 waardoor het nadeel van verwijzing naar elders te zoeken bronnen is vermeden. 



