— 8 — 



//behoord, blijkt dit uit geen enkel document (*), terwijl volgens hetzelfde verslag Tji- 

 vandjoer zoude zijn begrepen geweest binnen de voormalige Jakkatrasche limite. 



//In 1599 zijn de Oostelijke Priangan door Mataram veroverd. 



i/Clierihon erkende het oppergezag van Mataram, luidens de in 1681, door het 

 //bestuur der Oost-Indische kompagnie, met de drie gebroeders koningen aangegane 

 //verbonden. Derhalve kon de Soesoehoenan van Mataram wel in 1677, de volle sou- 

 //vereiniteit van de Oostelijke Preanger-landen tot aan de Tjitarum aan de Oost-Indische 

 //kompagnie afstaan, doch mij is niet gebleken, op welke wijze de vorst van Mataram 

 //ook de heerschappij over de Preanger-landen zoude verkregen hebben, die bewesten de 

 "Tjitarum liggen. 



//In de ten jare 1677 opgemaakte acte leest men, dat de vader van den toen- 

 //maligen Soesoehoenan {Amangkoerat I meer bekend onder den naam van Soesoehoenan 

 "Tegal Wangiê) bij monde reeds had afstand gedaan van de Bataviasche of Jakkatrasche 

 //Jurisdictie en Limiten, begrepen tusschen de rivieren Oentoeng lava (de Tjidanie) in 

 //het westen van Krawang (en de Tjitarum) in het oosten. Tjiandjoer ligt bewesten de 

 //Tjitarum en behoorde dus van toen af, tot de Bataviasche of Jakkatrasche Preanger" 



Men zal hebben opgemerkt, dat in deze nota de Gheribonsche invloed, vóór de 

 overheersching van Mataram wordt beperkt, tot de oostelijke Preanger-landen en dat 

 voorts die invloed wordt aangeduid, met de voorzigtige uitdrukking: //eene soort van 

 suprematie. 1 ' 



Die uitdrukking kan welligt na aan de waarheid komen, indien namelijk daar- 

 onder wordt verstaan eene geestelijke suprematie. 



Immers zoude, naar inlandsche overleveringen, de invoering van het Islamisme in 

 Westelijk Java, van den Cheribonschen godsdienstijveraar, Sjech Ibn Moelana zijn uit- 

 gegaan, en zich onder diens zonen, bij name onder Hassan Oedien, over de landen, 

 tegenwoordig de Preanger Regentschappen genaamd, doch toen een deel van het Padja- 

 djaransche rijk uitmakende, over Jakkatra en Bantam hebben uitgebreid ( 2 ). 



"Waarschijnlijk zal de invoering dier nieuwe leer niet vreedzaam zijn geschied. 



De overlevering althans wil, dat de bewoners der Preanger-landen, gehecht aan 

 de Godsdienst hunner voorouders , voor een groot deel verkozen hun geboorte-grond 

 te verlaten, boven het opgedrongen aannemen eener hun vreemde Godsvereering. 



//Deze vlugtten naar elders, naar ontoegankelijke bergstreken en zouden daar" 



O Het is mogelijk, dat het vroegere Regenten- geslacht van Tjiandjoer, waaruit de laatste Regent Ra- 

 den adipatti Wiera, Tanoe Datar in 1813 overleed (sedert is de betrekking van regent van Tjiandjoer in eene 

 andere, van Lebak afkomstige familie overgegaan) uit het Cheribonsche afkomstig is, en dat van daar die mee- 

 ning ontstaan zij. In een Soemadangsch volksverhaal, door den heer C. W. Walbeehm overgezet en geplaatst 

 in het Tijdschrift voor Ind. taal- land- en volkenkunde, Deel VI bladz. 252, vindt men namelijk aangetee- 

 kend, dat Ki Wira Tanoe van C/ierióon, te Tjiandjoer bleef met 300 huisgezinnen. Bit moet omstreeks de helft 

 der zeventiende eeuw geschied zijn. 



( 2 ) Het schijnt voorzigtig, om hier de tot dus ver, vrij algemeen, aangenomen overlevering te volgen, 

 ofschoon de Heer llageman daar luide tegen opkomt, zonder evenwel, omtrent de voornaamste punten, histo- 

 rische zekerheid aan te_ brengen. 



