— 17 — 



schap van den Pangerang Aria CJieribon, die als zoodanig, door de kompagnie in 1706 

 was aangesteld, waarover straks nader. 



Sedert de aanstelling van Depati OeJcoer was het opperbestuur van den Ja- 

 vaanschen keizer in de Preanger of Soenda-ldnden gevestigd. 



//De vorst van Mataram", zegt de Heer K F. Holle in het tijdschrift van het 

 Bataviaasch Genootschap Deel XIII, bl r 495, ontsloeg en verhief Eegenten, //creëerde re- 

 //gentschappen en trok die in, stond gronden af, terwijl het Javaansch de diensttaal werd." 



In de oorspronkelijke berigten omtrent den aanslag van den vorst van Mataram 

 op Batavia, in de jaren 1628 en 1629, wordt aangeteekend , dat zich bij de eerste on- 

 derneming mede bevond //volk van Soemedang , OeJcoer en Timbanganten'' en dat het 

 //volk van SammadangJi (Soemadang) en OeJcoer [Bandong?), de twee naaste gebnursteden 

 //van Batavia en in het gebergte gelegen, op 21 Oktober (1628) reeds doorgingen, 

 //vrouwen en kinderen uit hunne woonplaatsen ontboden en uit hun land togen , naar 

 //de bergen achter Bantam,, om de heerschappij van den Mataram te ontgaan, alzoo 

 //zij vreesden , dat zij , of zich doodvechten of omgebragt zouden worden." 



Deze berigten ontleend aan falentijn en Hollandsche ooggetuigen, eigenlijk be~ 

 hoorende tot de bescheiden van Europeschen oorsprong, worden te dezer plaatse aan- 

 gehaald , ten einde de vergelijking met de volks-oirkonden van dien tijd te vergemak- 

 kelijken. 



Eene groote mate van strijdlustigheid of veroveringszucht schijnt destijds het 

 hof van Mataram, gekenmerkt te hebben. Daarvan getuigen onder anderen , zoowel de 

 bedoelde aanslag op Batavia of JakJcatra, als menige krijgstogt in andere deelen van 

 Java. 



Depati OeJcoer vervulde nogtans de verwachtingen van zijnen vorst niet. 



Tan zijne togten naar het Westen {Bantam , JakJcatra) en van zijne daarop ge- 

 volgde vlugt naar het gebergte , vermoedelijk om den toorn van Mataram , wegens de 

 mislukking zijner krijgsbedrijven te ontgaan , wordt ook in de volksverhalen , echter 

 niet op eensluidenden voet, melding gemaakt. 



De overlevering laat hem uit vrees voor wraak van den Soesoehoenan, wegens zijn 

 lafhartig gedrag , zich verschuilen op het gebergte Loemboeng , waar hij zich versterkte, 

 terwijl de benden van Soemadang huiswaarts keerden en drie Preanger mantras , Ki 

 Asta Mengala, Ki Samdita en Ki Wira Wangsa , zich in Imbanagara (Galoe) gingen 

 vestigen. 



Eene andere verhaalt, dat Depati OeJcoer op reis zijnde naar Noessa-Kalapa 

 {Batavia) vernam, dat eenige zendelingen van den Soesoehoenan zich in zijne hoofd- 

 plaats bevonden en zijne vrouwen wilden wegvoeren , waarop hij aanstonds terug keerde 

 en die lieden om het leven bragt. 



Eene derde (zie Hageman § 73) gewaagt van een groot leger, door den Soesoe- 

 hoenan tegen Depati OeJcoer uitgezonden en van zijn vlugt naar den berg Loemboeng, 

 waar hij belegerd werd en zich verdedigde. 



Het Soendasche volksverhaal maakt geen gewag van den togt naar Batavia, maar 



2 



