— 20 — 



Dit zal dus hebben plaats gehad omstreeks of na het traktaat van 19 en 20 

 Oktober 1677 {Hageman § 82—84). 



Terugkeerende tot de eigenlijke Preangerlanden teekent de Heer Hageman in 

 zijn geschrift §§ 85 — 95 het volgende aan: 



//De Soendasche landhistorie meldt , dat tijdens de Pangeran of Adipati Rangga 

 /'Gempol, het bewind over de Prianganlanden aanvaardde, de sultan van Mataram, 

 //overleed, dus A°. D'. 1646 en zijn zoon hem als JSoesoehoenan opvolgde, doch dat 

 //reeds bevorens een aanvang was gemaakt met de landschap-verdeeling (tjatjah pane 

 //woean), in de Prianganlanden. 



//Dat echter eerst de nieuwe vorst de gekommitteerden Ki Poespa (en Ki?) 

 n Wangsa (*) zond om de bevolking te verdeden en te doen verspreiden, opdat de 

 //vier duizend huisgezinnen , die weleer onder den Depati Oekoer te Soemadang woonden, 

 //onder één hoofdman en meerdere ondergeschikte hoofden mogten worden gesteld. 



(*) Deze gebeurtenis vindt bevestiging in een piagem, afkomstig van Karang (Soekapoera). De Heer K. 

 F. Holle is in het bezit van een afschrift van dat stuk en heeft de goedheid gehad , de ondervolgende vertaling 

 daarvan aan te bieden. 



«Dit is mijn piagem. 



"Ik Toespa Wangsa van Mataram, belast met de verdeeliug (of telling), 



"Mij is door de grooteu te Mataram opgedragen (in) het land Soekapoera eene volkstelling (tevens 

 " verdeeling der diensten) te houden. Daarop kwam Njai Pagedog an bij Kiatri Poespa Wangsa en werd zij 

 "Ondervraagd; zij antwoordde: «Ik kom van Mataram met voorkennis van den vorst (denkelijk eene gewezen 

 «vrouw of bijzit). Als dat zoo is dan kan Njai Pagedongan niet ingedeeld worden. Poespa Wangsa stelde 

 «haar daarop onder de hoede van den Tommongong Wira 'Dadaha te Soel-apoera, haar en hare kinderen en 

 «kleinkinderen , met namen Kiahi Darapogatie en Njai Andoesan en Njai Langga en Njai Doicek en Njai 

 nSoeta Maria. 



«Vervolgens kwam de Tommongong Wiradadaha te sterven, en werd opgevolgd door zijn zoon van den- 

 «zelfden naam, die overleden is te Pamidjahan. 



«Toen hij nu (stervende) te Pamidjahan gebragt was, zeide hij tot Kiahi MoJiamad Hasan te Bodjo- 

 «ngasit, Kiahi Soema joedin en Kiahi Laija de Merta-. gijlieden te Pamidjahan zijnde, behoeft geene diensten 

 te presteren. 



«Ik stel hen onder de hoede van den Iman. 



«Belasting, zoo als Seba sedekah aricat , sedekah Moeloed of Bjakat (dan wel) pitrah behoeft niet aan 

 « SoeJcapoera opgebragt te worden , maar kan te Pamidjahan blijven. 



«Uw piagem zal zijn, dat ik te Pamidjahan ben (begraven). Daarom laat ik n. 1. geen belofte op 

 «schrift achter. En opdat die tot u. 1. heil strekke, zal hij die (het vorenstaande) in twijfel trekt, geen heil 

 «te wachten hebben van den Tommongong Pamidjahan. 



«Geschreven door Kiahi Mohamad hassan, toen de Tommongong in de pendopo sprekende was, op 

 «Maandag in den namiddag den 12 Radjab van het jaar Je." 



De Heer Holle teekent hierbij aan: 



«Te Pamidjahan bestaat een kramat en is daar ook eene soort van geestelijke (perdikan) dessa. Daarop 

 /heeft dit stuk betrekking en schijnt de vrijstelling tweeledigen 'grond te hebben: 1° zijn de hoofden daar 

 «denkelijk afstammelingen van Njai Pagedongan , die in naauwe betrekking schijnt te hebben gestaan met den 

 «vorst van Mataram; 2°, is te Pamidjahan onder anderen de opgenoemde regent te Soekapoera (als ik wel heb 

 «de tweede Eegent van dat landschap) begraven. 



«Vijf jaren geleden was de panghoeloe van Qaroei in het bezit van een met vele tjappen voorzien stuk, 

 «bevattende den uitslag van Poespa Wangsa's zending naar de Preanger."' 



«Dit stuk is den panghoeloe ontvreemd en nog niet terug gevonden." 



