— 31 — 



//sijn lant ingenomen heeft; machtich sijnde, om alle de Banthammers met voeten 

 //buijten onse residentie) doot te loopen, maer off' hij dan met Pijrrhus voornemen , 

 //niet sal trachten sich Heer van 't geheele eijlant te maecken, heeft grootelij ck zijn 

 //bedenken en leggen al sijn concepten, bnijten twijfel 't onset voorsichtige hoede, doch 

 //onder den wille des Heeren, die 't haest can veranderen. 11 



Uit deze berigten van een tijdgenoot en ooggetuige blijkt: 



dat de Pangeran van Cheribon, reeds omstreeks 1620, door Sulthan Agong naar 

 Mataram werd opgeroepen en aldaar '/hoewel ongaeme" 1 echter /mijt vreesé 1 ' 1 verscheen ; 



dat Amanghoerat I (Tegal Wangie) den // Cheribonder reeds ten hove get rocken 

 endè sijn lant ingenomen 11 had; 



dat van eene opperheerschappij van Cheribon over de Preang 'et •-landen derhalve, 

 bezwaarlijk, voor het minst in dit tijdvak, te denken valt; 



eindelijk, dat in 1654, de invloed van het Mataramsche bestuur, zich krachtig 

 openbaarde, in de toenemende bevolking en ontwikkeling der landstreek, beöosten de 

 rivier van Krawang, de Tjitaru/n //onze limietscheijdinghe. 11 



In de rapporten van den Gouverneur Generaal Mossel, van 1751 en 1754, als 

 meer speciaal handelende over het Jakkatrasche grondgebied, vindt men ter zake geene 

 inlichtingen. 



Alleen is , in eerstgenoemde rapport , aangeteekend, dat Djampang , Tjiandjoer , 

 Ijiblagon en Tjïkalong, ten tijde van Jakkatra^ overmeestering, niet tot dat Rijk be- 

 hoorden, maar onder Cheribon, als bijzondere Regentschappen, sorteerden. 



De kommissaris Generaal Nederburgh wijdt er in zijn rapport van 1795 ettelijke 

 regelen aan, welke echter meer als losse opmerkingen zijn te beschouwen. 



//Op wat wijze 11 , zoo lezen wij daar onder anderen , //deze landen aanvankelijk 

 //onder de heerschappij van de kompagnie gekomen zijn, heb ik (N. B !) nergens kunnen 

 //opsporen. De retröacten der Secretarie van de Hooge Regering geven daarvan geene 

 //berigten 11 (*). 



//Schoon men vindt, 11 zegt hij verder, //dat de Soesoehoenan, de gemelde Prean- 

 //ger-landen, bij kontrakt van den 19 en 20 Oktober 1677, aan de Kompagnie heeft 

 //gecedeerd, ter vergrooting, zoo als daarbij uitgedrukt staat, van hare jurisdictie, of de 

 //limieten van het oude, met den zwaarde gekonkwesteerde Jakkatra, die zich destijds 

 //bepaalden tusschen de rivier Ontong Java (de Tjidanie) aan den Westkant en die van 

 //Krawang (de Tjitarmn) aan den Oostkant van Batavia, heb ik nergens eenig blijk 

 //kunnen ontdekken, dat deze landen, zoo min als Cheribon, waaraan zij cijnsbaar schijnen 

 //te zijn geweest, immer zouden gestaan hebben onder de onmiddelijke oppermagt van 

 //den Soesoehoenan, of zijne voorzaten, zoodanig dat zij daarover als eigen territoir kon- 

 //den beschikken. 



//Deze cessie beschouw ik derhalve, meer politiek als wezenlijk. 



//De Soesoehoenans hebben zich al vroeg een soort van opperheerschappij aan- 



(') Tijdschrift voor Ind. taal-, land- en volkenkunde, Deel III, bladz. 113 en 114. 



