— 60 — 



Eindelijk trachtte de Sulthan van Bantam partij te trekken van den verwar- 

 den staat van zaken in midden- en Oost Java en van de verwikkeling , waarin de 

 Bataviasclie Regering daarmede geraakt was, ten einde, heimelijk Troeno Djoijo on- 

 dersteunende , sich van de P reanger-landen en Cheribon meester te maken , onder voor- 

 wendsel van oude regten en aanspraken daarop , ontleend aan zijne verwantschap met 

 de Cheribonsche priester-dynastie , wier toenmalige vertegenwoordigers , zijnde drie ge- 

 broeders , tot dusver vasallen van de vorsten van Mataram , weifelden , onder wiens 

 bescherming zij zich zouden stellen. 



De kompagnie oordeelde het in haar welbegrepen belang om het Mataramsche 

 vorsten-huis te ondersteunen en zond tot dat einde den Admiraal Speelman , met 

 eene aanzienlijke vloot en legermagt, naar Japara en Soerabaija; terwijl zij, bezwaard 

 door dien oorlogstrein, een vrede-breuk met Bantam , zoo veel mogelijk, zocht te ont- 

 wijken. 



Onder deze omstandigheden verkreeg zij de, bij het traktaat van 19 en 20 

 Oktober 1677, gestipuleerde uitbreiding van limiete en jurisdiktie , de Krawangsche 

 rivier Tjitamm tot aan de rivier PamanoeJcan. 



Zij was niet bij magte die uitgestrekte landstreek terstond onder eigen bestuur 

 te brengen en, al mogt het haar niet ontbroken hebben aan de daartoe vereischte en 

 geschikte beambten, zoo zou haar finantieel belang zich daartegen hebben verzet. 



Toch wilde zij van haar verkregen gezag bij de volkshoofden aldaar doen 

 blijken en zond daarom van tijd tot tijd civiele en militaire personen in kommis- 

 sie derwaarts om hen tegen de invallen der Bantammers te beschermen en tot ge- 

 hoorzaamheid aan den Soesoehoenan van Mataram en de Edele kompagnie aan te 

 manen. 



Onder die leus van onderhoorigheid aan den Soesoehoenan en de kompagnie , 

 stelde zij Regenten aan , bedreigde anderen met ontslag , verdeelde de landschappen , 

 deed de bevolking tellen, vorderde persoonlijke hommages en levering van allerlei pro- 

 dukten , enz. 



Van den naam des Soesoehoenans bediende zij zich in die eerste jaren meester- 

 lijk om de Prm^er-volkshoofden , zonder schokken, met hare opperheerschappij, welke 

 zij toen inderdaad reeds bezat , bekend en vertrouwd te maken. 



Deze wel overlegde politiek liet de kompagnie na 1684, toen er eene alge- 

 meene landsverdeeliug en volkstelling door den opperkoopman Jacob Co/qjer in de 

 Preanger plaats vond, langzamerhand los om ze, na het traktaat van 1705, toen zij 

 als eenig heer en meester optrad , geheel te laten varen. 



Het tijdvak van 1705 tot aan het eind der vorige en het begin van deze 

 eeuw bragt in de gewestelijke verdeeling en den politieken toestand der Preaager- 

 landen weinig wezenlijke verandering en kan alzoo aan liet slot van dit hoofdstuk 

 beknopt worden zamengevat. Het daaraan onmiddelijk voorafgegaan tijdvak biedt 

 daarentegen meer lichtpunten aan. 



