— 71 — 



//raochte ontmoeten, geeft er vuur op en wanneer naer haer plaetse vluchten, achter- 

 » volgt haer, want ze groote vijanden van den Pangeran Adepatij zijn." 



Het tweede briefje was van dezen inhoud : 



//Deze brief van Mijnheers broeder Kiaij Wiera Saba tot Bringin touson (?) en van 

 i'Kieij Slnga Prabangsa van de plaets te Indapella (?) en comt aeu mijn broeder , den 

 //Heer in de stadt Batavia , die Godt wil zegenen met een lanck leven en veel geluck 

 //in dese werelt. 



//Verders sende ick een briefje aen Mijnheer en versoecke hulpe, de reden waer- 

 //oni hulpe versoecke is , omdat Kieij Ligampol (de Pangeran Manga Gempol van Soe- 

 nmadang) met die van Bantam vereenigt is en Kieij Ligampol is van meeninge , in dese 

 //maent Oktober tegen die van Canvangh te oorlogen." Dagregisfer van 8 Oktober 1677. 



Dit berigt bleek op dat oogenblik nog onjuist te zijn , althans schreef de Pa- 

 ngeran van Soemadang , blijkens zijn boven aangehaalden brief van 25 Oktober 1677, 

 dus later , dat hij gezanten van den Sulthan van Bantam had ontvangen , met uit- 

 noodiging , om zich tegen de Hollanders te verzetten , waaromtrent hij den Gouver- 

 neur-Generaal raad vroeg. 



De Bataviasche Eegering, die al hare middelen noodig had om de vloot en 

 legermagt onder den admiraal Speelman te onderhouden, ten einde den verwarden toe- 



t 



stand in Mataram te herstellen en den kroonprins , Pangeran Adepatti Anom, op den 

 troon te plaatsen , ontweek , zooveel mogelijk , elke botsing met den Sulthan van 

 Bantam , hoe ook door Speelman tot eene gevoelige tuchtiging van dezen aangezet. 



Dit bleek onder anderen uit het slot der medegedeelde instruktie voor het 

 Bantamsclie gezantschap. 



Nogtans kon zij niet anders , dan indirekt eene dreigende houding aannemen. 



Zoo gaf zij aan den Pangeran van Soemadang ten antwooord : //dat hij de Ban- 

 r/tammers wel als vrienden ten negotie, maer geenszints als gebieders over haer of 

 //quaetstoockers vermogt te erkennen , en dat men hem Pangeran Soemadangh , bij noot, 

 //niet sou verlaeten ; maar alsints trachten te beschermen." Dagregister van 28 OTcto- 

 vber 1677. 



Eenige dagen later verzocht de Pangeran van Soemadang de ondersteuning 

 van het krijgsvolk der kompagnie, onder den kapitein FrederUc Muller naar het 

 Kraivangsche afgezonden. 



//Belove" zoo eindigt die brief, //UEd. (den Gouverneur-Genoraal) in alles 't geen 

 //mij mogt comen te gebieden , 't zij in het opbrengen van slaven , als andere diensten 

 //te zullen gehoorzamen en voor de genegenheijt, door UEd. mij alreets bethoont zal 

 //met al mijn vermogen, in 't geen mij zal gebieden met mijn dienst tragten te 

 //recompenseren ; ende 't geen UEd. uijt de negorije Soemadangh begeert , heeft UEd. 

 //schriftelijk te ordonneren, dat met al ons vermogen zullen naercomen. v ' 



De 12 fleschjes rozenwater, die de Gouverneur-Generaal hem gezonden had, 



