— 78 — 



//vijanden van den Sousouliounangh tegen te gaen en de cultuur harer landerijen , hoe 

 //langer hoe meer voort te zetten, bijsonderlijck omtrent de rijst, peper ende het happen 

 //van houttoereken, gélijck oock op Indramaijoe , Pamanoehan en Intchassem (Tjiassem) 

 //daertoe de gerequireerde ordre gestelt." Bagregister van 3 April 1681. 



Bij het traktaat van 19 en 20 Oktober 1677 (2 e akte) had, gelijk men zal 

 opgemerkt hebben, de Kompagnie zich voorbehouden, of liever, had de Soesoehoenan 

 aan de Kompagnie vrijheid gelaten om de publikatie van dat stak, voor zooveel de 

 cessie van grondgebied betrof, te doen geschieden naar haar //goet duncken en belie- 

 //ven' 1 , en beloofde deze //daartoe gerequireert wordende, zonder uijtstel , zijne ex- 

 //presse gecommitteerden te zullen verleenen, om de Publicatie bij te wonen en de 

 //gedane afstant "opentlij ck te verkondigen." 



Tot dus ver had zulks niet plaats gevonden. De Kompagnie draalde daarmede 

 om politieke redenen , in den aanhef van dit hoofdstuk aangeduid. Er kwam bij , dat 

 zij de handen vol had met de verwikkelingen in Midden Java en de woelingen van 

 het Bantamsche hof. 



Eindelijk dienden de Heeren van Hoorn en Jacob Couper , in kommissie ge- 

 steld om den staat van zaken in de distrikten Indramaijoe en Krawang te regelen, in 

 het begin van September 1684, een rapport in, waarbij zij onder anderen deden uit- 

 komen , hoe aan den eenen kant //de Compagnie met veel omslagh van limiten, niet dan 

 //veel ombragie cón hebben en in 't rijck van Jaccah-a, tusschen de rivieren van Tan- 

 ngeran en Carwangh (de Tjidani en de Tjitaroem) nog landen genoech besat om te 

 //connen bebouwen hoewel alle niet even bequaem ;" doch hoe zij , van de andere 

 zijde , de landen beoosten de rivier Tjitaroem en bewesten die van Pamanoehan , ten 

 gevolge van het traktaat van 1677 en de inmenging sedert van haar gezag bezwaarlijk 

 weder kon loslaten. 



Genoemde kommissarissen gaven derhalve in overweging: //dat de Compagnie 

 //den afstant en overgevingen ofte opdragt van de landen van Canvang af tot de 

 //rivier van Pamanoehan toe, van den Sousouliounangh a° 1677 ons geschoncken , 

 //dogh dat nog niet opgedragen ofte aengenomen, nu met den eersten laet voortgaen 

 //in behoorlijke forme en zulkx nader van die Maijt (Majesteit) bevestigen en aperte 

 //vercondigen, mitsgaders dat zulx zal werden genomen zoodanigh die rivier van Pa- 

 nmanoehan, met zijne bogten en hromheden is lopende en voorts van de oorspronch der- 

 r/selve regt zuijder tot aen de Zuijder zee?" 1 



Zij waren verder van oordeel , dat de Kompagnie die landen aan deze zijde 

 van Pamanoehan , nu als haar eijgen territoir //aengesien werdende", behoorde te 

 herstellen , //ijder in zijn ouden staet en weseu , na examinatie en bevindinge van 

 //zaecken, door een civiel en discreet minister, in persoon daer alomme door t rockende f' 

 en zulks te eerder, omdat het was gebleken, /'dat de optogt en proceduren van 

 //den Capitain Ruijs , tegen Pangeran Poerbaija (van Bantam) en clieegh (S/ec/i) 

 nJoseph, den voorleden jare 1683, de bovenlanden daer alomme vrij wat in confusie 



