— 97 — 



//Paccoe Boioaua, geobtineerd ofte bedongen in dien tijd nog niet al te wel bekend 

 //zijnde, uit dien hoofde ten principalen wierd goedgevonden, aen de Regenten bij bo- 

 //vengem. instructie, alsulken inlandsen Prince toe te voegen, om dat nieuw verkregen 

 //volk, te leijden na haere gewoontens en tot d 1 E Compagnie te gewennen; maer na- 

 //dien sulx nu al omtrent 20 jaeren is verleden en dese luijden al aen de Nederlanders 

 //verwend (gewend) schijnen geworden te sijn in desen tijd, mitsgaeders volgens een 

 //bericht van den 19 November 1720, — wanneer sij hiernevens de Cheiïbonse Princen 

 //ter begroeting van den Gouverneur-Generaal aen de hand waren, al te mael versoek 

 //hebben gedaan, om hare land v nichten , als peper, cattoene-garens , indigo en koffij- 

 //boomen , enz. etc. directelijk te mogen herwaerd brengen, mitsgaders alhier te sien 

 //decideeren hunne onderlinge geschillen, om aldus van de Cheribonsche Regering en 

 //Pangerang Aria te mogen vrij blij ven en ontslagen te werden, hetwelk sonder opschud- 

 //ding, bij het leven van den Prince, na alle gedagte, niet wel soude hebben konnen 

 //(gebeuren) en dit versoek al echter tot nog toe, na sijn sterfdag, door haerl. niet en 

 //is herhaald, mitsgaders daerbij al verder sijnde geconsidereerd, dat mogelijk eene schie- 

 //lijke aenstelling van bovengem. Marta Widjaija, dan wel een anderen inlander tot 

 //successeur in het Regentschap over de Prianger-landen , onder de Princelijke familie 

 //der Cheribonders , soude konnen worden aengesien als een soort van erfrecht, hetwelk 

 //nogtans noijt de meening van deese Regeering is geweest, nadien gem. schoone land- 

 //streek noijt van deselve heeet gedependeebd en door den Soesoehoenang aen d' E. 

 //Compagnie gecedeerd is, in soodanige wijse als de hoofden derselve, ten getale van 

 //10 stuks aldaer van alle tijden af, op sig selven hadden bestaen (*), soo is dan om 

 //alle de voorm. insigten bij desen tijd ende ten minste voor als nog best geoordeeld, 

 //de zaeken der Priangers te laten in dien staet, waerin deselve sig tans bevinden en 

 //den Resident Willem, ter Smitten te gelasten, na het gebruijk de landsvruchten van 

 //dat volk te ontvangen, deselve behoorlijk te betalen en kleene geschillen onder haer, 

 //na 's lands wijse af te maken.; maer dingen van belang, ter decisie van dese tafel, in 

 //sijne brieven over te brengen, mitsgaders den Pangeran Marta Widjaija alleen te la- 

 //ten genieten den naem, rang en nalatenschap van zijn gesturven vader, als desselfs 

 //eijgendom sijnde, sonder meer, omme dusdanig inder tijd te ontwaren, van wat succes 

 //dese beschikking sal willen worden en of het nodig soude konnen werden, in het een 

 //of het ander, eenige andere maetregel te gebruijken. 11 



Het oppertoezigt over de Preanger-landen, voornamelijk wat de kultuur-aange- 

 legenheden betrof, ging later over op een Europesch dienaar der Kompagnie, met den 

 titel van Gekommitteerde tot en over de zaken van den Inlander; terwijl in sommige 

 regentschappen Europesche beambten werden geplaatst, onder den naam van Sergeanten. 



(') Namelijk als hoofden van bepaalde provinciën of landschappen, te voren onder Padjadjaran, daarna 

 een tijdlang verstrooid en eindelijk, tijdens de heerschappij van Mataram, onder het oppertoezigt van Depati 

 Oekoer en later van den Pangeran van Soemadang, gelijk de inlandsche oorkonden, onder de tegenwoordige Re- 

 genten zelven berustende, verhalen. 



7 . 



