— 105 — 



Dit //Kommitté 11 veranderde later weder ia eenen f/Raad der Aziatische Bezit- 

 tingen'' , welke zich , op zijn beurt , bij de komst van Koning Lodewijlc , oploste in 

 een //Ministerie van Koophandel en Koloniën.'''' 



Zoowel onder liet staatsbewind der Bataafsche Republiek , als tijdens het kort- 

 stondig bestuur van den Raadpensionaris Schimmelpenninck , wekten de Oost-Indisclie 

 aangelegenheden , de algemeene aandacht. 



Die aangelegenheden, wier volledige kennis te voren uitsluitend beperkt was 

 gebleven binnen de muren der kamer van zeventienen, traden, sedert de ontbinding 

 der Kompagnie, in het volle daglicht. 



Jaren achtereen maakten hare handelingen het onderwerp uit van ontelbare 

 geschriften, meest van zich noemende //participanten'". 



Ieder, die daartoe lust gevoelde en bij magte was, uitte onbewimpeld zijn ge- 

 voelen over de bestuursbeginselen , welke tot dusver in Oost-Indie gevolgd waren en 

 voortaan behoorden aangenomen te worden. 



Het staatsbewind was huiverig' zelf ten deze te beslissen , en zocht voorlichting 

 en raad bij eene van zijnentwege benoemde kommissie , bestaande uit mannen van 

 verschillende politieke rigting , waaronder twee van lokale kennis tevens , Nederburgh 

 en Dirk van Hogendorp. 



Deze staatskommissie (van 1803) diende een omstandig rapport in en voegde 

 onder anderen daarbij een //Charter tot vestiging van de Regeering en het bestuur der 

 Asiatische Bezittingen van de Bataafsche Republiek , tot betere administratie der Justitie 

 in dezelve en tot het drijven van den handel op en in Oost-Indient 



Als beginsel nam zij daarin aan het bevorderen van vrije kuituur, naast het 

 oude stelsel van kontingenten en verpligte leverantiën. 



Het staatsbewind stelde dit charter, met geringe wijziging, vast, bij de reso- 

 lutie van 27 September 1804. 



De tenuitvoerlegging bleef echter achterwege," omdat inmiddels Ruiger Jan 

 Schimmelpenninck als Raadpensionaris was opgetreden. 



Aanstonds trok ook deze staatsman zich de koloniale aangelegenheden met de 

 meeste belangstelling aan en arresteerde , met medewerking van mannen als Mout, van 

 Grasveld, Mollerus, Schotten van Aschat en Nederhurgh, bij besluit van 27 Januarij 

 1806, behalve eenige instructien voor te benoemen Kommissarissen-Generaal , Gou- 

 verneur-Generaal, etc, //een reglement op het beleid der Regering en het Jtistitieioezen , 

 in de Aziatische bezittingen der Bataafsche republiek en van den handel op en in dezelfde 

 bezittingen (*). 



Dit reglement, hoezeer daarbij grootendeels tot rigtsnoer was genomen het 

 charter van de staats-kommissie van 1803, kenmerkte zich niettemin door meer 

 vrijzinnige beginselen. 



C) Een en ander is openbaar gemaakt in liet Delftsche tijdschrift voor Ind. taal-, land- en volkenkunde, 

 Deel VIII, 5e afd. 



