— 115 — 



//wederhouden , omdat hij zich de middelen niet weet te verschaffen, om de vruch- 

 //ten van zoodanige nijverheid te debiteren en aan den man te brengen, — als het 

 //eenigste middel , om de gem : onbebouwde streken eindelijk eens gecultiveerd te zien 

 //en tot meerder welvaart te brengen, moet worden beschouwd het aanleggen van 

 //chinesche kampongs, in de nabijheid der hoofdnegorijen van de Regentschappen in 

 //gem : landdrost-ampten , waartoe de Chinezen , die door behoeften en industrie steeds 

 //bereidvaardig zijn, tot het entameren van alle ondernemingen, die voordeel kunnen 

 //beloven , zeer zullen inclineren — en considererende , dat aan den goeden uitslag van 

 //dit middel in het onderhavige geval bijkans niet kan worden getwijfeld , wanneer 

 //men ten voorbeelde neemt , dat de Chinezen , door hunne vestiging in de Kadoe en 

 //andere vorstenlanden aldaar eenen uitgebreid en binnenlandschen handel en welvaart 

 //hebben verspreid , en selfs de oprigting en het bestaan van geheel gemetselde steden, 

 //aan hun verschuldigt zijn , terwijl tegen de misbruiken, waarom te voren de chinezen 

 //uit de Regentschappen zijn geweerd, bij de tegenwoordige verbeterde politie en de 

 //gestrenge Vindicatie van alle excessen, eene genoegzame en voldoende waarborg wordt 

 //gevonden ; 



//Heeft besloten: in de nabijheid der hoofdnegorijen van de Regentschappen 

 vTjandjor , Bandong , Praccamoentjang en Sumadang , alsmede van de Regentschappen 

 // Soekapoera , Limbangan en Galoe , gehorende de vier eerste onder het landdrost-ampt 

 //der Jaccatrasclie en Preanger bovenlanden , en de drie laatste onder het landdrost-ambt 

 //van de Cheribonsche Preanger-JRegentsc/iappen, chinesche campons te doen opritten en 

 //de landdrosten van de beide gem. Landdrost-ambten met de executie van dit besluit 

 //te chargeren, alsmede te proponeren, de voorwaarden onder dewelke de in die Re- 

 gentschappen zich bevindende onbebouwde streken, aan cle chinezen, die zich aldaar 

 "zullen etnblisseren , ter cultivering zullen kunnen worden uitgegeven. 11 



§ b. 

 Staatkundige verhouding. 



Uit de vorige paragraaf is gebleken, hoe de Maarschalk Baendels eie-enmaa'tio- 

 beschikte over het grondgebied der Preanger-landen , gelijk zulks trouwens reeds in 

 de vorige eeuw, onder anderen, geschied was door zijne voorgangers, de Gouverneurs- 

 Generaal van Swol en Zwaar deler oon. 



Hij noch de vroegere kompagnie's dienaren, wisten iets af van een zoogenaamd 

 //Preanger stelsel 1 '', eene qualificatie , die later schijnt uitgedacht te zijn. 



Zijne nuchtere opvatting was, dat den Preanger-landen, die, na Jakkatra, het 

 vroegst tot de //Jurisdictie en limieten 11 der O. I. Kompagnie hadden behoord, in geene 

 andere verhouding konden staan tot het JVederlandsck-Qouvemement dan de overige 

 gewesten op Javas Noord-Oostkust en in den Oosthoek, wier annexatie van later da°-- 

 teekende (1743) en zeker niet legaler in zijn werk was gegaan. 



