— 120 — 



Hei hier bedoeld artikel 4 van die instructie, bekrachtigd den !>'<-'" Juni] 

 L808 , is in deze bewoordingen vervat: 



'/Dezelfde eenparigheid (methode van aanleg der tuinen, planten, toezigt, pluk 

 '/en inzaam) zal hij (de Inspekteur-Generaal) brengen in de wijze van betaling en le- 

 //vering der koffij , zoo met opzigt tot den gemeenen Javaan als planter, ,afo tot den 

 "Regent en andere Inlandsche koof den , daarbij tot rigtsnoer nemende , het besluit der 

 //Hooge Regeering van den 15 eu Maart jl. over de leverantie en betaling der koffij in de 

 "Jakkatrasche en Preanger-bovenlanden , tvelke toet, bij dezen word geextendeerd en vast- 

 n gesteld voor gansch Java , in te voeren met het volgende jaar , steeds in het oog 

 //houdende, dat het belang van den gemeenen Javaan en dat van zijn Regent, ten 

 //naauwsten aan de vermeerdering der koffij -culture blijve verbonden." 



Dit besluit van den 15 dei1 Maart 1808, is genomen op de volgende merkwaardige 

 voordragt van de Maarschalk Daendels van 14 Maart te voren, eene voordragt, des te 

 belangwekkender , omdat zij , niet alleen bijkans de geheele administratieve regeling 

 der Preanger-Biegéni schappen omvat , maar tevens een duidelijken blik doet slaan in 

 het daar te voren gevoerd regeringsbeleid. 



Het stuk móge daarom , zonder uitlating of toevoeging, hier volgen : 



//Hoog Edele Heeren ! 



//Zoo lang de koffijteelt de eerste en voorname bron zal zijn , waaruit de mid- 

 //delen van bestaan en de voordeelen dezer kolonie afvloeijen , kunnen er voor zeker 

 //geene voorwerpen gevonden worden , die meer de aandacht Uwer Hoog Edellieden 

 //waardig zijn, om aan derzelver deliberatie te worden voorgesteld, dan hetgeen tot 

 "de instandhouding en uitbreiding dezer culture betrekkelijk is, en dienen kan . om 

 //de voordeelen, die dezelve afwerpt, zuiver in 's lands kas te doen overbrengen. 



//Tot de instandhouding en bevordering, zoo veel mogelijk, van deze aangelege 

 //tak van culture, is er geen krachtiger noch zekerder middel, dan dat het belang der 

 //cultivateurs , en van de Europesche en Inlandsche opzienders en hoofden , ten naauwsten 

 //aan de vermeerdering der inzaam werde verbonden , en dat de Javaansche Ingezetenen 

 //en Hoofden , werden ontheven van alle overige min voordeelige , doch dikwijls veel 

 //meer drukkende , en niet zelden geheel onregtvaardige lasten. 



//Om voorts alle slinksche wegen af te snijden , langs welke de voordeelen op 

 //dit product vallende, zouden kunnen worden gediverteerd, zullen U Hoog Edellieden, 

 //gelijk ik niet twijfel , met mij instemmen , dat er gaan beter middel kan gebezigd 

 //worden , als dat de leverantie , betaling en administratie zoo zeer werde gesimpliticeerd. 

 //dat elke afwijking van de te makene bepalingen terstond in het oog valle. 



//De noodzakelijkheid, om den gemeenen Javaan, door zijne eigene belangelis 

 //aan de culture te verbinden, is reeds sedert ettelijke jaren, zoowel door het Bewind 

 "'m Europa, als door de Indische Regering ingezien, en de hieruit voortgevloeide or- 

 //ders, hebben ook ten gevolge gehad, dat- mij, sedert de tweede aanstelling van den 



