— 144 — 



dat in de Preanger -Regentschappen de landrente niet werd ingevoerd; terwijl de ge- 

 dwongen koffij-kultunr , schier aan haar eigen beloop was overgelaten. 



In elk geval kan aangenomen worden, dat het Britsch-tusschenbestuur in den 

 feitelijken toestand der Preanger bevolking geene afdoende verandering gebragt of 

 minstens niet gezorgd heeft , dat zij bij verminderden dwangarbeid voor de koffij , in 

 werkelijkheid meer vrijheid van beweging en mindere afhankelijkheid van hare hoofden 

 heeft verworven. 



Mogen, zoowel onder Daendels als onder Raffies , een aantal, heilzame en wel- 

 dadige voorschriften in het belang der bevolking zijn uitgevaardigd, de toestand, 

 waarin de Preanger-landen gevonden zijn , tijdens de wed er-overname dezer bezit- 

 tingen door Nederland, geeft aanleiding tot het vermoeden, dat de uitvoering dier 

 voorschriften veel te wenschen moet hebben overgelaten. 



